Η έντονη παρουσία ακρίδων που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα στις Σέρρες, αλλά και σε περιοχές της Καβάλας, του Παγγαίου, της Ξάνθης και της Δράμας, προκαλεί ανησυχία στους κατοίκους και κυρίως στον αγροτικό κόσμο.

Μεγάλοι πληθυσμοί εντόμων εμφανίζονται σε αυλές, δρόμους, αγροτικές εκτάσεις και καλλιέργειες, δημιουργώντας την εντύπωση ενός πρωτοφανούς φαινομένου. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ερευνητή του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και πρόεδρο της Εντομολογικής Εταιρείας Ελλάδος, Στέφανο Ανδρεάδη, το πρόβλημα συνδέεται κυρίως με τις μεταβολές του κλίματος και τους ολοένα ηπιότερους χειμώνες.

Οι χαμηλές θερμοκρασίες λειτουργούσαν ως φυσικό «φρένο»

Όπως εξηγεί ο κ. Ανδρεάδης, οι εξάρσεις ακρίδων δεν αποτελούν νέο φαινόμενο. Τα τελευταία χρόνια, όμως, εμφανίζονται συχνότερα και σε μεγαλύτερη έκταση.

«Δεν έχουμε πλέον τους πολύ ψυχρούς χειμώνες που γνωρίζαμε παλαιότερα. Οι χαμηλές θερμοκρασίες λειτουργούσαν ως φυσικός μηχανισμός περιορισμού των πληθυσμών, καταστρέφοντας μεγάλο μέρος των αυγών που βρίσκονται στο έδαφος. Σήμερα, τα αυγά επιβιώνουν σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό και έτσι κάθε άνοιξη εμφανίζονται περισσότεροι πληθυσμοί», επισημαίνει.

Παράλληλα, η εγκατάλειψη καλλιεργούμενων εκτάσεων και η αύξηση των ακαλλιέργητων περιοχών δημιουργούν πρόσθετες εστίες αναπαραγωγής, καθώς οι ακρίδες εναποθέτουν τα αυγά τους στο έδαφος.

Η κλιματική αλλαγή ανατρέπει τις ισορροπίες

Η κλιματική αλλαγή δεν επηρεάζει μόνο τη θερμοκρασία, αλλά συνολικά τη λειτουργία των οικοσυστημάτων. Η αυξημένη επιβίωση των αυγών, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες της άνοιξης και του καλοκαιριού, ευνοεί την ταχύτερη ανάπτυξη των ακρίδων.

Αυτός ο συνδυασμός εξηγεί, σύμφωνα με τους ειδικούς, γιατί οι εξάρσεις πληθυσμών καταγράφονται πλέον συχνότερα και σε περισσότερες περιοχές της χώρας.

«Όταν αρχίσουν να πετούν, είναι ήδη αργά»

Ο κ. Ανδρεάδης υπογραμμίζει ότι οι ψεκασμοί, όταν εφαρμόζονται αποσπασματικά και χωρίς επιστημονικό σχεδιασμό, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το πρόβλημα.

Απαιτείται οργανωμένο πρόγραμμα επιτήρησης και συστηματική χαρτογράφηση των περιοχών στις οποίες εμφανίζονται μεγάλες συγκεντρώσεις. Οι παρεμβάσεις πρέπει να πραγματοποιούνται έγκαιρα και στο κατάλληλο στάδιο του βιολογικού κύκλου των εντόμων.

«Δεν αρκεί να ψεκάζουμε όταν βλέπουμε τις ενήλικες ακρίδες να πετούν. Τότε είναι ήδη πολύ αργά», τονίζει χαρακτηριστικά.

Κρίσιμη η αντιμετώπιση πριν αναπτυχθούν τα φτερά

Μετά την εκκόλαψή τους, οι ακρίδες εμφανίζονται ως μικρές νύμφες χωρίς ανεπτυγμένα φτερά. Σε αυτό το στάδιο παραμένουν συγκεντρωμένες σε συγκεκριμένες εστίες και μπορούν να αντιμετωπιστούν πολύ αποτελεσματικότερα.

Όταν ενηλικιωθούν και αποκτήσουν φτερά, διασπείρονται σε μεγάλες αποστάσεις. Τότε οι επεμβάσεις γίνονται δυσκολότερες, δαπανηρότερες και σαφώς λιγότερο αποτελεσματικές.

Δεν απειλούν τον άνθρωπο, αλλά μπορούν να πλήξουν τις καλλιέργειες

Οι ακρίδες δεν θεωρούνται επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία. Η παρουσία τους, ωστόσο, προκαλεί έντονη ενόχληση, ενώ σε μεγάλους πληθυσμούς μπορούν να επιφέρουν σοβαρές ζημιές σε σπαρτά, καλλιέργειες και φυσική βλάστηση.

Το μήνυμα της επιστημονικής κοινότητας είναι σαφές: η αντιμετώπιση δεν μπορεί να περιορίζεται σε έκτακτους ψεκασμούς όταν το πρόβλημα έχει ήδη πάρει μεγάλες διαστάσεις. Χρειάζονται διαρκής παρακολούθηση, έγκαιρος εντοπισμός των εστιών και συντονισμένες παρεμβάσεις πριν οι ακρίδες ενηλικιωθούν και διασπαρούν.