ΣΗΜΕΙΑ ΑΙΧΜΗΣ

Η αρχή του τέλους γράφεται με αλαζονεία

Όταν η εξουσία χάνει την επαφή με την κοινωνία, η φθορά δεν είναι πολιτικό ενδεχόμενο , είναι ιστορική βεβαιότητα

Όταν η εξουσία χάνει την επαφή με την κοινωνία, η φθορά δεν είναι πολιτικό ενδεχόμενο , είναι ιστορική βεβαιότητα

Υπάρχουν πολιτικές στιγμές που δεν ανακοινώνονται. Δεν έχουν ημερομηνία, δεν συνοδεύονται από θεαματικές ανατροπές. Διακρίνονται όμως καθαρά σε όσους μπορούν να διαβάσουν τα σημάδια. Είναι οι στιγμές που η εξουσία αρχίζει να φθείρεται από μέσα. Που παύει να πείθει. Που παύει να ακούει. Που παύει να καταλαβαίνει.

Εκεί ακριβώς βρίσκεται σήμερα η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Όχι γιατί η αντιπολίτευση έχει αποκτήσει ξαφνικά δυναμική, αλλά γιατί η ίδια η εξουσία έχει εγκλωβιστεί σε έναν επικίνδυνο κύκλο αυτάρκειας και αλαζονείας. Σε μια λογική που δεν επιτρέπει την αυτοκριτική, δεν αναγνωρίζει ευθύνες και το κυριότερο  θεωρεί ότι μπορεί να επιβάλει τη δική της εκδοχή της πραγματικότητας, ακόμη και όταν αυτή συγκρούεται μετωπικά με την κοινωνική εμπειρία.

Στην αρχαία ελληνική τραγωδία, η ύβρις δεν ήταν απλώς μια υπερβολή. Ήταν η συνειδητή υπέρβαση των ορίων. Η πεποίθηση ότι η ισχύς ακυρώνει τους κανόνες. Και ακριβώς αυτή η ύβρις οδηγούσε αναπόφευκτα στην άτη: στην τύφλωση της εξουσίας, στην αδυναμία της να δει την πραγματικότητα, στην εμμονή της ότι όλα βρίσκονται υπό έλεγχο.

Σήμερα, αυτή η τύφλωση είναι εμφανής.

Μια κυβέρνηση που, αντί να απαντά, επιτίθεται. Που, αντί να αναλαμβάνει ευθύνες, τις διαχέει. Που, αντί να ζητά συγγνώμη, επιλέγει τη σιωπή ή ακόμη χειρότερα, την υπεροψία. Από την υπόθεση των υποκλοπών μέχρι την τραγωδία των Τεμπών, η στάση παραμένει η ίδια: καμία ουσιαστική αυτοκριτική, καμία καθαρή πολιτική ανάληψη ευθύνης.

Και αυτό δεν είναι απλώς πολιτική επιλογή. Είναι πολιτική νοοτροπία.

Η αντίληψη ότι το κράτος μπορεί να λειτουργεί ως προέκταση της εκτελεστικής εξουσίας. Ότι οι θεσμοί είναι διαχειρίσιμοι. Ότι η κοινωνία θα αποδεχθεί τελικά ό,τι της παρουσιαστεί ως «κανονικότητα».

Μόνο που η κοινωνία δεν λειτουργεί έτσι.

Βλέπει την ακρίβεια να διαβρώνει το εισόδημα. Βλέπει την καθημερινότητα να γίνεται πιο δύσκολη. Βλέπει τις ανισότητες να βαθαίνουν. Και ταυτόχρονα βλέπει μια εξουσία που μοιάζει να μην συμμερίζεται αυτή την πραγματικότητα. Να μην τη βιώνει. Να μην την αναγνωρίζει.

Εκεί γεννιέται η πραγματική φθορά.

Όχι στις δημοσκοπήσεις, αλλά στη συνείδηση των πολιτών. Στην απώλεια εμπιστοσύνης. Στην αίσθηση ότι οι κανόνες δεν ισχύουν για όλους. Ότι υπάρχει μια απόσταση όλο και μεγαλύτερη, ανάμεσα σε αυτούς που κυβερνούν και σε αυτούς που υφίστανται τις συνέπειες των αποφάσεων.

Η φθορά αυτή δεν είναι θορυβώδης. Είναι αθόρυβη, αλλά βαθιά. Και όταν φτάσει σε κρίσιμο σημείο, καμία επικοινωνιακή στρατηγική δεν μπορεί να την ανακόψει.

Γιατί τότε η πολιτική σύγκρουση παύει να είναι θέμα επιχειρημάτων και γίνεται θέμα αξιοπιστίας.

Η ιστορία έχει δείξει ότι οι κυβερνήσεις δεν πέφτουν μόνο από τους αντιπάλους τους. Πέφτουν όταν χάσουν τη σχέση τους με την κοινωνία. Όταν πιστέψουν ότι μπορούν να λειτουργούν χωρίς όρια. Όταν θεωρήσουν ότι η εξουσία είναι δεδομένη.

Τότε, η νέμεσις δεν είναι τιμωρία. Είναι αποκατάσταση ισορροπίας.

Και όσο μεγαλύτερη είναι η αλαζονεία, τόσο πιο ηχηρή είναι η πτώση.

Η αρχή του τέλους δεν ανακοινώνεται. Απλώς… συμβαίνει.


Πασχάλης Θ. Τόσιος