«Η διαφθορά σκοτώνει». Δεν είναι μια φράση εντυπωσιασμού· είναι η σκληρή αλήθεια. Την εκστόμισε η Ευρωπαία Εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι, μιλώντας για την Ελλάδα και για το έγκλημα των Τεμπών. Αν η σύμβαση 717 είχε ολοκληρωθεί, αν οι διαδικασίες είχαν τηρηθεί, αν οι υπεύθυνοι δεν είχαν κρυφτεί πίσω από μικροκομματικά και πελατειακά συμφέροντα, δεκάδες νέοι άνθρωποι θα ζούσαν σήμερα.

Η φράση της Κοβέσι δεν είναι απλώς διαπίστωση. Είναι κατηγορητήριο. Ένα κατηγορητήριο που δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά το παρόν και αν δεν αλλάξουμε πορεία το μέλλον μας.

Η Ελλάδα δεν είναι απλώς μια χώρα με φαινόμενα διαφθοράς. Είναι, σύμφωνα με τον Ευρωβαρόμετρο, πρωταθλήτρια Ευρώπης: το 98% των πολιτών πιστεύει ότι η διαφθορά είναι παντού. Κι όταν σχεδόν όλοι οι πολίτες το νιώθουν, τότε δεν μιλάμε για «μεμονωμένα περιστατικά» αλλά για δομική αρρώστια. Μια αρρώστια που δεν θεραπεύεται με επικοινωνιακές καμπάνιες και μεγαλόστομες δηλώσεις, αλλά με ριζικές τομές.

Όμως ποιος θα τις κάνει; Μια κυβέρνηση που βυθίζεται σε σκάνδαλα σαν αυτό του ΟΠΕΚΕΠΕ; Ένα πολιτικό σύστημα που έχει μάθει να πορεύεται με την κουλτούρα της μίζας, της «εξυπηρέτησης», της συγκάλυψης; Μια Δικαιοσύνη που η ίδια η Κομισιόν καταγράφει ως ανεπαρκή και μη ανεξάρτητη στα μάτια των πολιτών;

Η διαφθορά δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι οι χαμένες ευκαιρίες για μια χώρα που δεν αναπτύσσεται. Είναι η αδικία απέναντι σε όσους παλεύουν τίμια. Είναι το μήνυμα στα νέα παιδιά ότι «δεν έχει σημασία τι ξέρεις, αλλά ποιον ξέρεις». Και, τελικά, είναι οι ζωές που χάνονται: στους σιδηρόδρομους, στα νοσοκομεία που ρημάζουν, στις γέφυρες που καταρρέουν.

Το πιο επικίνδυνο, όμως, δεν είναι η ίδια η διαφθορά. Είναι η παραίτηση των πολιτών, η στιγμή που όλοι λέμε «όλοι ίδιοι είναι». Τότε η διαφθορά έχει νικήσει. Γιατί παύουμε να διεκδικούμε, παύουμε να ελπίζουμε, παύουμε να αντιστεκόμαστε.

Αν κάτι πρέπει να μείνει από το σύνθημα που σάρωσε τα Βαλκάνια «Η διαφθορά σκοτώνει» είναι πως δεν πρόκειται για ρητορική υπερβολή. Είναι το καθημερινό μας βίωμα. Κι αν δεν το ανατρέψουμε, δεν θα σκοτώσει μόνο την οικονομία και τη δημοκρατία μας. Θα σκοτώσει, κυριολεκτικά, κι εμάς.

Γράφει ο Πασχάλης θ. Τόσιος