Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο επιτακτικό όταν δημόσια πρόσωπα ή σχολιαστές εκφράζουν απόψεις που αντιμετωπίζουν τη χρήση θανατηφόρας βίας από την αστυνομία ως περίπου αυτονόητη ή δικαιολογημένη σε περιπτώσεις καταδίωξης. Αν αυτές οι απόψεις υιοθετούνται, έστω και έμμεσα, από την κυβερνητική ρητορική περί «νόμου και τάξης», τότε η πολιτική συζήτηση δεν μπορεί να αποφεύγει τα δύσκολα ερωτήματα.

Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει επενδύσει πολιτικά στην ενίσχυση της ασφάλειας, στην αυστηρότερη αστυνόμευση και στη στήριξη των σωμάτων ασφαλείας. Η επιλογή αυτή αποτελεί αναμφίβολα μέρος της πολιτικής της ταυτότητας. Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι η στήριξη της αστυνομίας και άλλο η άκριτη αποδοχή κάθε επιχειρησιακής ενέργειας, ιδιαίτερα όταν αυτή καταλήγει στην απώλεια ανθρώπινης ζωής.

Η υπόθεση του Άργους θα διερευνηθεί από τη Δικαιοσύνη, η οποία είναι η μόνη αρμόδια να κρίνει αν η χρήση των όπλων ήταν σύννομη, αναγκαία και ανάλογη των περιστάσεων. Κανένα πολιτικό αφήγημα δεν μπορεί να υποκαταστήσει αυτή τη διαδικασία.

Το πραγματικό πολιτικό ερώτημα, όμως, παραμένει: όταν κυριαρχεί ένας δημόσιος λόγος που παρουσιάζει την αυστηρή αστυνομική δράση ως απόλυτη προτεραιότητα, δημιουργείται ένα κλίμα που δυσκολεύει την κριτική και την απαίτηση λογοδοσίας; Και εάν δημόσιες φωνές υπερασπίζονται χωρίς επιφυλάξεις τη χρήση θανατηφόρας βίας, αισθάνονται ότι εκφράζουν απλώς προσωπικές απόψεις ή ότι βρίσκονται σε αρμονία με το κυρίαρχο κυβερνητικό αφήγημα;

Οι απαντήσεις δεν είναι αυτονόητες. Δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η κυβέρνηση υιοθετεί ή ταυτίζεται με κάθε άποψη που διατυπώνει οποιοσδήποτε σχολιαστής ή δημόσιο πρόσωπο. Η κριτική, επομένως, οφείλει να βασίζεται σε συγκεκριμένες δηλώσεις, αποφάσεις και πολιτικές και όχι σε υποθέσεις περί ταύτισης.

Η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται μόνο όταν παραβιάζεται ο νόμος. Δοκιμάζεται και όταν η κοινωνία παύει να θέτει ερωτήματα για τη χρήση της κρατικής ισχύος. Η απώλεια μιας ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια «παράπλευρη συνέπεια» της αστυνόμευσης, αλλά ως γεγονός που απαιτεί πλήρη διερεύνηση, διαφάνεια και λογοδοσία.

Η προστασία της δημόσιας ασφάλειας και η προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Είναι οι δύο όψεις του ίδιου κράτους δικαίου. Και από τον τρόπο που η πολιτεία ισορροπεί ανάμεσά τους θα κριθεί τελικά όχι μόνο η αποτελεσματικότητα της αστυνομίας, αλλά και η ποιότητα της Δημοκρατίας Μας.

Διαμάντω Φραγγεδακη