Μια διάταξη που δεν σχετίζεται με το βασικό αντικείμενο του νομοσχεδίου για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας κατά των καταχρηστικών αγωγών (SLAPP) έχει προκαλέσει πολιτικές συζητήσεις, καθώς εισάγει εξαίρεση σε έναν από τους θεμελιώδεις κανόνες της προεκλογικής περιόδου: την απαγόρευση προσλήψεων και υπηρεσιακών μεταβολών στο Δημόσιο.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση, η οποία περιλαμβάνεται προς το τέλος του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, προβλέπει ότι οι περιορισμοί δεν θα ισχύουν για το προσωπικό που θα προσλαμβάνεται ή θα μετακινείται προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Η αιτιολόγηση της κυβέρνησης είναι ότι η προετοιμασία για την ανάληψη της Προεδρίας έχει ήδη ξεκινήσει από το 2025 και απαιτεί στελέχωση του ειδικού μηχανισμού. Ωστόσο, η χρονική έκταση της εξαίρεσης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα, καθώς η δυνατότητα αυτή θα μπορούσε να ισχύσει ακόμη και εάν η χώρα βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις ανάγκες της Ελληνικής Προεδρίας. Αγγίζει έναν κανόνα που επί δεκαετίες θεωρείται βασική δικλείδα διαφάνειας στις εκλογές. Η απαγόρευση προσλήψεων και υπηρεσιακών μεταβολών πριν από τις κάλπες θεσπίστηκε ώστε να αποτρέπονται πρακτικές που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το εκλογικό κλίμα ή να δημιουργήσουν υπόνοιες πελατειακών εξυπηρετήσεων.

Γι' αυτό και η εξαίρεση προκαλεί προβληματισμό. Όχι επειδή αποδεικνύει από μόνη της ότι θα υπάρξει κατάχρηση, αλλά επειδή μεταβάλλει έναν πάγιο κανόνα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο. Σε ζητήματα που σχετίζονται με την εκλογική διαδικασία, η διαφάνεια δεν πρέπει μόνο να υπάρχει· πρέπει και να είναι εμφανής.

Παράλληλα, γεννάται ένα ακόμη πολιτικό ερώτημα: γιατί μια τόσο σημαντική εξαίρεση ενσωματώνεται σε νομοσχέδιο διαφορετικού αντικειμένου και όχι σε αυτοτελή νομοθετική πρωτοβουλία, ώστε να αποτελέσει αντικείμενο ουσιαστικής δημόσιας διαβούλευσης και κοινοβουλευτικού διαλόγου;

Η αντιπολίτευση αναμένεται να ζητήσει διευκρινίσεις για το εύρος της εξαίρεσης, τον αριθμό των θέσεων που ενδέχεται να επηρεαστούν, τις διαδικασίες επιλογής του προσωπικού και τις εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει καμία δυνατότητα πολιτικής εκμετάλλευσης της συγκεκριμένης πρόβλεψης.

Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, καλείται να εξηγήσει με σαφήνεια γιατί η συγκεκριμένη ρύθμιση είναι απολύτως αναγκαία και γιατί δεν μπορούσε να εφαρμοστεί με διαφορετικό τρόπο, χωρίς να θίγεται ένας βασικός κανόνας που διασφαλίζει την ισονομία και την ακεραιότητα της προεκλογικής περιόδου.

Σε μια εποχή όπου η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς δοκιμάζεται, ακόμη και η παραμικρή εξαίρεση απαιτεί πλήρη αιτιολόγηση. Γιατί στη δημοκρατία, οι κανόνες των εκλογών δεν πρέπει να αλλάζουν σιωπηλά ούτε να περνούν απαρατήρητοι μέσα σε άσχετα νομοσχέδια.