Ο Νίκος Καλογερόπουλος δεν υπήρξε μόνο ένας χαρισματικός ηθοποιός, σκηνοθέτης και δημιουργός. Ήταν ένας άνθρωπος ανήσυχος, αιχμηρός και βαθιά πολιτικός, που δεν δίσταζε να συγκρουστεί με θεσμούς και αντιλήψεις, χωρίς ποτέ να παραιτείται από τη δική του αναζήτηση για την πίστη και το νόημα της ζωής.

Η σχέση του με την Εκκλησία άρχισε από πολύ νωρίς. Ως παιδί έψελνε, διάβαζε εκκλησιαστικά κείμενα και σηκωνόταν ακόμη και πριν χαράξει για να χτυπήσει την καμπάνα. Όπως είχε εξομολογηθεί σε παλαιότερη τηλεοπτική του συνέντευξη, εκείνη η εμπειρία λειτούργησε για τον ίδιο σαν ένα πρώτο σχολείο.

Μεγαλώνοντας, όμως, άρχισε να αντιμετωπίζει κριτικά όσα διάβαζε και να απομακρύνεται από την επίσημη Εκκλησία. Η απόσταση αυτή μετατράπηκε αργότερα σε ανοιχτή σύγκρουση, όταν παρουσίασε το θεατρικό έργο «Ο Μπαμπούλας».

Το έργο ανέβηκε τη θεατρική περίοδο 1976–1977 στο θέατρο ΚΑΒΑ, από τη Λαϊκή Θεατρική Πορεία Αθήνας. Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρισκόταν ένας αγρότης που προσπαθούσε να προστατεύσει το μικρό του αμπέλι απέναντι στην Αγροτική Τράπεζα και την Εκκλησία. Η κοινωνική και πολιτική αιχμή του έργου προκάλεσε, σύμφωνα με την αφήγηση του ίδιου του Καλογερόπουλου, την έντονη αντίδραση εκκλησιαστικών κύκλων και τον πρώτο, προσωπικό του αφορισμό.

Ο δεύτερος ήρθε μέσα από την τηλεοπτική μεταφορά του μυθιστορήματος του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», με την οποία έκανε το τηλεοπτικό του ντεμπούτο το 1975. Ο Καλογερόπουλος περιέγραφε με το γνώριμο σκωπτικό του ύφος ότι τότε ο αφορισμός ήταν… ομαδικός, καθώς αφορούσε ηθοποιούς, σκηνοθέτες και όλους όσοι συμμετείχαν στην παραγωγή.

Πίσω από το χιούμορ του, ωστόσο, υπήρχε μια βαθύτερη αλήθεια. Η ρήξη του με την Εκκλησία δεν σήμαινε και ρήξη με την πίστη. Μπορεί να μην ξαναπήγε στην εκκλησία, όπως ο ίδιος έλεγε, αλλά δεν έπαψε να διατηρεί μια προσωπική και καθημερινή επικοινωνία με τον Θεό.

«Με τον Θεό όμως, μιλάω κάθε ημέρα», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.

Αυτή η φράση συμπυκνώνει ίσως ολόκληρη τη στάση ζωής του: απόσταση από τους θεσμούς, δυσπιστία απέναντι στην εξουσία, αλλά ταυτόχρονα μια βαθιά, προσωπική πνευματικότητα που δεν είχε ανάγκη από μεσολαβητές.

Ο Νίκος Καλογερόπουλος άφησε το αποτύπωμά του στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στην τηλεόραση, στην ποίηση και στο τραγούδι. Πάνω απ’ όλα, όμως, άφησε την εικόνα ενός καλλιτέχνη που δεν φοβήθηκε να αμφισβητήσει, να σατιρίσει και να συγκρουστεί , ακόμη και όταν απέναντί του βρέθηκαν πανίσχυροι θεσμοί.