Καθώς το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις διαχείρισης κοινοτικών πόρων των τελευταίων ετών, ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από τους τελικούς δικαιούχους προς τα πολιτικά πρόσωπα που έλαβαν τις κρίσιμες αποφάσεις.

Και ανάμεσα σε αυτά, το όνομα του πρώην υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Λευτέρη Αυγενάκη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.

Οι αποκαλύψεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας δεν αφορούν πλέον μόνο παράτυπες επιδοτήσεις ή αμφισβητούμενες δηλώσεις βοσκοτόπων. Αφορούν τον ίδιο τον σχεδιασμό της κατανομής των κοινοτικών πόρων και τις πολιτικές παρεμβάσεις που καθόρισαν ποιοι θα ωφεληθούν και ποιοι θα χάσουν εκατομμύρια ευρώ.

Η υπουργική απόφαση που άλλαξε τα δεδομένα

Μέχρι το 2023, τα οικολογικά σχήματα της νέας ΚΑΠ είχαν σαφή περιβαλλοντικό προσανατολισμό. Σχεδόν τα μισά από τα 425 εκατομμύρια ευρώ του προγράμματος κατευθύνονταν στη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία, δηλαδή σε δράσεις που αποτελούσαν βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής πράσινης μετάβασης.

Το 2024 όμως ήρθε η ανατροπή.

Με απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 2537/29.04.2024 και φέρει την υπογραφή του Λευτέρη Αυγενάκη και του τότε υφυπουργού Διονύση Σταμενίτη, σημαντικά ποσά αφαιρέθηκαν από τη βιολογική γεωργία και από προγράμματα περιβαλλοντικής διαχείρισης της κτηνοτροφίας.

Τα χρήματα μεταφέρθηκαν σε άλλες κατηγορίες ενισχύσεων, μεταξύ των οποίων δράσεις που συνδέονται με βοσκοτόπια αλλά και το περίφημο πλέον «ψηφιακό εργαλείο».

Μια απόφαση που τότε πέρασε σχεδόν αθόρυβα, αλλά σήμερα επανέρχεται στο προσκήνιο με εντελώς διαφορετικό βάρος.

Από την πράσινη πολιτική στην πολιτική εξυπηρέτηση;

Το ερώτημα που πλέον τίθεται ανοιχτά είναι απλό:Γιατί αφαιρέθηκαν πόροι από δράσεις με ξεκάθαρο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και κατευθύνθηκαν σε σχήματα που δεν αποτελούσαν αρχική προτεραιότητα του προγράμματος;

Και ακόμη πιο κρίσιμο:Ποιοι ωφελήθηκαν τελικά από αυτή την ανακατανομή;

Οι καταγγελίες που εξετάζονται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι εξαιρετικά σοβαρές, καθώς κάνουν λόγο για μεταφορά πόρων προς κατηγορίες δικαιούχων που συνδέονταν με συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές και πολιτικά ακροατήρια.

Αν αυτό αποδειχθεί, τότε δεν θα μιλάμε για μια απλή τεχνοκρατική επιλογή, αλλά για συνειδητή πολιτική παρέμβαση στη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Η σκιά πάνω από το «ψηφιακό εργαλείο»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υπόθεση του λεγόμενου «ψηφιακού εργαλείου».

Το 2025 ο προϋπολογισμός του εκτινάχθηκε στα 134 εκατομμύρια ευρώ, από περίπου 49 εκατομμύρια προηγουμένως.

Η εκτόξευση αυτή προκαλεί εύλογα ερωτήματα για το πώς μια δράση που αρχικά βρισκόταν χαμηλά στην ιεράρχηση των οικολογικών σχημάτων κατέληξε να απορροφά τόσο μεγάλο μέρος των διαθέσιμων κοινοτικών πόρων.

Και κυρίως, ποιος άνοιξε τον δρόμο για αυτή τη μετατόπιση.

Η απάντηση οδηγεί αναπόφευκτα στις αποφάσεις του 2024.

Πολιτική ευθύνη που δεν μπορεί να κρυφτεί

Ο Λευτέρης Αυγενάκης μπορεί να μην βρίσκεται σήμερα στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, όμως οι υπογραφές του παραμένουν στα επίσημα έγγραφα που καθόρισαν τη νέα κατανομή των ενισχύσεων.

Οι αποφάσεις αυτές δεν ήταν υπηρεσιακές πράξεις χαμηλής σημασίας.

Ήταν πολιτικές επιλογές με τεράστιο οικονομικό αποτύπωμα, οι οποίες επηρέασαν τη διανομή εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.

Και αυτό ακριβώς είναι που καθιστά τον ρόλο του κομβικό στην υπόθεση.

Γιατί ακόμη κι αν η έρευνα δεν καταλήξει σε ποινικές ευθύνες, η πολιτική ευθύνη για τις αποφάσεις που άλλαξαν τον χάρτη των επιδοτήσεων παραμένει αδιαμφισβήτητη.

Το σκάνδαλο ανεβαίνει επίπεδο

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει ήδη προκαλέσει πολιτικούς κραδασμούς, συλλήψεις, παραιτήσεις και ευρωπαϊκές παρεμβάσεις.

Όμως όσο η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία προχωρά βαθύτερα στον μηχανισμό λήψης αποφάσεων, τόσο το ενδιαφέρον μεταφέρεται από τους δικαιούχους προς τα κυβερνητικά γραφεία.

Διότι το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο ποιοι πήραν τα χρήματα.

Είναι ποιοι αποφάσισαν πού θα πάνε.

Και σε αυτή τη διαδρομή, το όνομα του Λευτέρη Αυγενάκη εμφανίζεται πλέον σε ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της υπόθεσης.