Όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσες επικοινωνιακές καταιγίδες κι αν επιχειρηθούν, όσες νέες ειδήσεις κι αν κατακλύσουν την επικαιρότητα, το σκάνδαλο των υποκλοπών παραμένει ένα βαρύ πολιτικό φορτίο για την κυβέρνηση και προσωπικά για τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Και αυτό συμβαίνει για έναν απλό λόγο: γιατί δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη πολιτική αντιπαράθεση, αλλά για μια υπόθεση που αγγίζει τον πυρήνα της δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους. Αφορά την παρακολούθηση πολιτικών προσώπων, δημοσιογράφων, αξιωματούχων και πολιτών σε μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό την εποπτεία ενός πρωθυπουργικού συστήματος που από την πρώτη ημέρα της διακυβέρνησής του επέλεξε να συγκεντρώσει υπερεξουσίες στο Μέγαρο Μαξίμου.

Δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι με προσωπική απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη η ΕΥΠ υπήχθη απευθείας στο γραφείο του πρωθυπουργού το 2019. Ήταν μια επιλογή που παρουσιάστηκε ως στοιχείο αποτελεσματικότητας και καλύτερου συντονισμού. Όταν όμως αποκαλύφθηκε το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων, η ίδια ακριβώς επιλογή μετατράπηκε σε πολιτική θηλιά για την κυβέρνηση.

Διότι η κοινή λογική θέτει ένα αμείλικτο ερώτημα: αν ο πρωθυπουργός είχε τον απόλυτο έλεγχο της ΕΥΠ, πώς είναι δυνατόν να μην γνώριζε; Και αν πράγματι δεν γνώριζε, τότε πώς μπορεί να θεωρηθεί επιτυχημένο το περιβόητο «επιτελικό κράτος» που διαφημίστηκε ως πρότυπο αποτελεσματικότητας;

Η κυβέρνηση επέλεξε από την πρώτη στιγμή τη γραμμή του «δεν γνωρίζω». Όμως όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο αυτή η απάντηση μοιάζει πολιτικά ανεπαρκής. Διότι σε κάθε δημοκρατικό κράτος οι πολιτικές ευθύνες δεν εξαφανίζονται πίσω από υπηρεσιακές δικαιολογίες.

Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών με τις νέες δημόσιες τοποθετήσεις του Ταλ Ντίλιαν επαναφέρουν στο προσκήνιο ερωτήματα που ουδέποτε απαντήθηκαν πειστικά. Ερωτήματα που η κυβέρνηση προσπαθεί συστηματικά να παραπέμψει στη Δικαιοσύνη, αποφεύγοντας την πολιτική συζήτηση.

Την ίδια στιγμή, η επιλογή της κυβερνητικής πλειοψηφίας να μπλοκάρει ουσιαστικά την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης στη Βουλή τροφοδοτεί ακόμη περισσότερο τις υποψίες. Γιατί όταν μια κυβέρνηση δηλώνει βέβαιη για την αθωότητά της, η λογική λέει ότι επιδιώκει τη διαλεύκανση και όχι τον περιορισμό της έρευνας.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι η κριτική δεν προέρχεται μόνο από την αντιπολίτευση. Προέρχεται πλέον και από δύο πρώην πρωθυπουργούς της Νέας Δημοκρατίας. Ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς έχουν αφήσει επανειλημμένα σαφείς αιχμές για τη θεσμική εκτροπή που συνιστά η υπόθεση των παρακολουθήσεων.

Όταν δύο πρώην πρωθυπουργοί του ίδιου κόμματος μιλούν για προβλήματα δημοκρατίας, κρίση θεσμών και αδιαφάνεια, το ζήτημα παύει να είναι κομματική αντιπαράθεση. Μετατρέπεται σε βαθύ πολιτικό πρόβλημα για τον ίδιο τον πρωθυπουργό.

Γι' αυτό και οι υποκλοπές εξακολουθούν να προκαλούν νευρικότητα στο Μέγαρο Μαξίμου. Όχι επειδή απασχολούν καθημερινά την κοινωνία όσο η ακρίβεια ή οι μισθοί, αλλά επειδή συμβολίζουν κάτι πολύ πιο επικίνδυνο πολιτικά: την αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του ίδιου του πρωθυπουργού.

Το σκάνδαλο των υποκλοπών έχει πλέον εγγραφεί στην πολιτική ιστορία της χώρας δίπλα στις πιο σκοτεινές στιγμές της μεταπολίτευσης. Και όσο οι απαντήσεις παραμένουν ελλιπείς, όσο τα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα και όσο η κυβέρνηση επιμένει να αντιμετωπίζει το θέμα ως επικοινωνιακό πρόβλημα αντί για θεσμικό τραύμα, η υπόθεση θα συνεχίσει να ακολουθεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη σαν πολιτική σκιά που δεν μπορεί να αποτινάξει.

Γιατί οι κυβερνήσεις μπορεί να ελέγχουν την επικαιρότητα για ένα διάστημα. Δεν μπορούν όμως να διαγράψουν από τη συλλογική μνήμη ένα σκάνδαλο που έπληξε την καρδιά της δημοκρατίας.

Παρατηρητικός