Σέρρες, μια πόλη «πάνω» στην Ιστορία που ψάχνει την ταυτότητά της ανάμεσα σε ερείπια και... πανηγύρια
Η πόλη των Σερρών δεν είναι μια τυχαία κουκκίδα στον χάρτη. Είναι ένα σπάνιο ιστορικό παλίμψηστο, όπου η αρχαιότητα, το Βυζάντιο και η οθωμανική περίοδο άφησαν ανεξίτηλα σημάδια. Διαθέτουμε την Ακρόπολη (Κουλά) με τον εμβληματικό Πύργο του Ορέστη, το Μπεζεστένι, σπάνια Οθωμανικά Λουτρά, εμβληματικά Τζαμιά και κορυφαίους Βυζαντινούς Ναούς όπως η Παλαιά Μητρόπολη.
Η πόλη των Σερρών δεν είναι μια τυχαία κουκκίδα στον χάρτη. Είναι ένα σπάνιο ιστορικό παλίμψηστο, όπου η αρχαιότητα, το Βυζάντιο και η οθωμανική περίοδο άφησαν ανεξίτηλα σημάδια. Διαθέτουμε την Ακρόπολη (Κουλά) με τον εμβληματικό Πύργο του Ορέστη, το Μπεζεστένι, σπάνια Οθωμανικά Λουτρά, εμβληματικά Τζαμιά και κορυφαίους Βυζαντινούς Ναούς όπως η Παλαιά Μητρόπολη.
Και όμως: Οι Σέρρες ΔΕΝ έχουν ταυτότητα ως ιστορικός προορισμός.
Το παράδοξο των προτεραιοτήτων: Εφήμερα θεάματα έναντι μόνιμης κληρονομιάς
Ενώ η πόλη «κάθεται» πάνω σε έναν πολιτισμικό θησαυρό, η Δημοτική Αρχή φαίνεται να εγκλωβίζεται σε μια λογική εφήμερης διαχείρισης. Κάθε χρόνο, εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ από τα ταμεία του Δήμου «σκορπίζονται» με χαρακτηριστική ευκολία σε χορούς, φιέστες και πανηγύρια.
Η κριτική δεν αφορά την ύπαρξη της ψυχαγωγίας, αλλά την ιεράρχηση των αναγκών. Όταν η δαπάνη για το «θεαθήναι» υπερκαλύπτει προκλητικά κάθε σοβαρή προσπάθεια για τη διάσωση και ανάδειξη της ιστορικής μας ταυτότητας, τότε η πολιτική του Δήμου δεν είναι απλώς επιφανειακή· είναι πολιτισμικά επιζήμια.
Μνημεία-Νησίδες στο ελεος της λήθης
Η εικόνα που αντικρίζει ο επισκέπτης ,αλλά και ο Σερραίος δημότης , είναι αυτή της αποσπασματικότητας. Τα μνημεία μας μοιάζουν με «νησίδες» εγκατάλειψης μέσα στον αστικό ιστό. Τα Οθωμανικά Λουτρά και τα Τζαμιά, αντί να είναι επισκέψιμοι πόλοι έλξης, παραμένουν βουβά, ενώ η Ακρόπολη στερείται μιας σύγχρονης, ολιστικής προσέγγισης ανάδειξης.
Ανυπαρξία σχεδίου διεκδίκησης
Είναι σαφές ότι ο Δήμος δεν διενεργεί ανασκαφές ,αυτό είναι αρμοδιότητα της Εφορείας Αρχαιοτήτων, όμως οφείλει να είναι ο πολιτικός κινητήρας που θα θέσει το Υπουργείο Πολιτισμού προ των ευθυνών του. Η Δημοτική Αρχή οφείλει να καταθέσει ένα σαφές σχέδιο διεκδίκησης και χρηματοδότησης, σταματώντας να λειτουργεί ως απλός παρατηρητής των εξελίξεων.
Η πρόταση για τη δημιουργία μιας «Ιστορικής Διαδρομής Σερρών» (Ακρόπολη → Πύργος Ορέστη → Καμενίκια → Άγιοι Θεόδωροι → Μπεζεστένι → Χαμάμ) είναι μια σημαντίκη πρόταση.
Η Δημοτική Αρχή οφείλει να αντιληφθεί ότι η «βαριά βιομηχανία» των Σερρών είναι ο πολιτισμός της. Η διάσωση των μνημείων απαιτεί:
-
Πίεση και Διεκδίκηση στο Υπουργείο Πολιτισμού: Δυναμική διεκδίκηση κονδυλίων για την άμεση συντήρηση και αναστήλωση των μνημείων (όπως τα Λουτρά και το Τζαμί του Μεχμέτ Μπέη), αντί για παθητική αναμονή.
-
Χρηματοδότηση Μελετών: Ανακατεύθυνση πόρων από τα εφήμερα πανηγύρια στη χρηματοδότηση ώριμων μελετών ανάπλασης των περιβαλλόντων χώρων, ώστε να κατατεθούν πλήρεις φάκελοι σε ευρωπαϊκά προγράμματα (ΕΣΠΑ).
-
Δημιουργία Ταυτότητας: Ενιαία σήμανση, φωτισμός ανάδειξης και ψηφιακά εργαλεία που θα ενώνουν τα μνημεία σε μια ενιαία αφήγηση 2.000 χρόνων.
Συμπέρασμα: Οι Σέρρες δεν έχουν ανάγκη από άλλους «διοργανωτές εκδηλώσεων», αλλά από οραματιστές διαχειριστές που θα χτυπήσουν το χέρι στο τραπέζι στην Αθήνα ,που θα διεκδικήσουν με σχέδιο και οραμα . Κύριοι της Δημοτικής Αρχής, η ιστορία της πόλης δεν είναι «ντεκόρ» για τις φωτογραφίες σας. Είναι η ψυχή των Σερρών.
Αναλάβετε τις ευθύνες σας, σχεδιάστε και διεκδικήστε, πριν η ιστορία μας γίνει οριστικά... ερείπιο.
Του Πασχάλη Θ. Τόσιου