Η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε την αυτόνομη κάθοδο στις επόμενες εθνικές εκλογές, με τη Ρένα Δούρου να βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας συλλογικής ηγεσίας και τον Νίκο Παππά να εκλέγεται γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής.

Η απόφαση παρουσιάζεται ως προσπάθεια πολιτικής και οργανωτικής ανασυγκρότησης. Στην πραγματικότητα, όμως, μοιάζει περισσότερο με συμφωνία προσωρινής ανακωχής μεταξύ στελεχών και μηχανισμών που αντιλαμβάνονται ότι η άμεση σύγκρουση θα μπορούσε να επισπεύσει τη διάλυση του κόμματος.

Ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να κινείται σε εξαιρετικά χαμηλά δημοσκοπικά επίπεδα, χωρίς να διαθέτει μέχρι στιγμής ένα νέο πολιτικό αφήγημα ικανό να ανατρέψει την εικόνα αποσύνθεσης. Οι οργανωτικές αλλαγές, όσο σημαντικές κι αν είναι για τις εσωτερικές ισορροπίες, δεν αρκούν για να αποκαταστήσουν την επαφή με μια κοινωνία που έχει ήδη απομακρυνθεί.

Η υποχώρηση Πολάκη

Το χαρακτηριστικότερο στοιχείο της συνεδρίασης ήταν ο συμβιβασμός του Παύλου Πολάκη. Ο βουλευτής Χανίων δεν διεκδίκησε την ηγεσία της Εκλογικής Επιτροπής και ανέλαβε τη θέση του γραμματέα Πολιτικού Σχεδιασμού.

Η παραμονή του, πάντως, κάθε άλλο παρά οριστική πρέπει να θεωρείται. Ο ίδιος συνέδεσε ευθέως τη συνέχιση της παρουσίας του με το περιεχόμενο του πολιτικού σχεδιασμού που θα ακολουθηθεί. Με απλά λόγια, παραμένει όσο αισθάνεται ότι μπορεί να επηρεάζει την πορεία του κόμματος και διατηρεί ανοιχτή την πόρτα της αποχώρησης.

Πρόκειται για έναν συμβιβασμό με ημερομηνία λήξης. Ο Πολάκης μένει μέχρι να διαπιστώσει ότι δεν τον χωρά πλέον ο σχεδιασμός ή μέχρι να θεωρήσει ότι μπορεί να διεκδικήσει έναν διαφορετικό πολιτικό ρόλο εκτός ΣΥΡΙΖΑ.

Ανακύκλωση προσώπων αντί πολιτικής επανεκκίνησης

Νέος γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής εξελέγη ο Νίκος Παππάς, αναπληρώτρια γραμματέας η Νατάσα Γκαρά και γραμματέας Οργανωτικού ο Γιάννης Μπουλέκος. Εκπρόσωπος Τύπου αναλαμβάνει ο Δημήτρης Μελίδης, με αναπληρωτή τον Γιώργο Παναγιωτόπουλο.

Η νέα κατανομή αρμοδιοτήτων διατηρεί στο προσκήνιο πρόσωπα με μακρά παρουσία στον ΣΥΡΙΖΑ. Μπορεί να υπηρετεί τις εύθραυστες εσωκομματικές ισορροπίες, δύσκολα όμως μπορεί να παρουσιαστεί ως πραγματική ανανέωση.

Ο Νίκος Παππάς έθεσε ως στόχο την ανασυγκρότηση, την επανασυσπείρωση και την ενεργοποίηση του απογοητευμένου πολιτικού δυναμικού. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν υπάρχει ακόμη διαθέσιμο κοινωνικό ακροατήριο ή εάν το μεγαλύτερο μέρος των παλαιών ψηφοφόρων έχει ήδη αναζητήσει διαφορετική πολιτική στέγη.

Η αυτόνομη κάθοδος ως μηχανισμός επιβίωσης

Η απόφαση για αυτόνομη παρουσία στις εθνικές εκλογές δεν αποτελεί απλώς πολιτική επιλογή. Αποτελεί όρο επιβίωσης για έναν κομματικό μηχανισμό που φοβάται ότι οποιαδήποτε πρόωρη συνεργασία ή απορρόφηση θα σημάνει την οριστική απώλεια της αυτονομίας του.

Για πολλά από τα στελέχη, η εκλογική κάθοδος προσφέρει τον απαραίτητο χρόνο ώστε να διατηρήσουν ρόλους, οργανωτικές θέσεις και πολιτική παρουσία. Δεν απαντά, όμως, στο βασικό πρόβλημα: για ποιον λόγο να επιστρέψει στον ΣΥΡΙΖΑ ένας πολίτης που έχει πάψει να τον εμπιστεύεται;

Η επίκληση της «σύγχρονης Αριστεράς» δεν αρκεί από μόνη της. Ούτε αρκούν οι καταγγελίες κατά της κυβέρνησης για την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση και τη διαχείριση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων. Για να ανακτηθεί πολιτικός χώρος χρειάζεται αξιοπιστία, καθαρή κατεύθυνση και συγκεκριμένη πρόταση εξουσίας.

Οι 10+1 άξονες και οι προοδευτικές συγκλίσεις

Η Κεντρική Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο 10+1 προγραμματικών αξόνων, με έμφαση στην ενίσχυση του δημόσιου ρόλου στην ενέργεια και στο τραπεζικό σύστημα. Παράλληλα, επανέφερε τη στρατηγική των προοδευτικών συγκλίσεων, υπό την προϋπόθεση της ισοτιμίας και του προγραμματικού διαλόγου.

Ωστόσο, η επίκληση της ισοτιμίας δεν συμβαδίζει πλέον με τους πολιτικούς συσχετισμούς. Ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι το κόμμα του 2015 ούτε καν εκείνο του 2019. Η δημοσκοπική του υποχώρηση περιορίζει τη δυνατότητά του να θέτει όρους και να διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις της προοδευτικής παράταξης.

Ακόμη και το κάλεσμα προς όσους ανεξαρτητοποιήθηκαν να παραδώσουν τις κοινοβουλευτικές τους έδρες αποτυπώνει περισσότερο την πικρία για τη διάσπαση παρά μια πειστική στρατηγική επανένωσης.

Η «Αυγή», το «Κόκκινο» και η μάχη με τον χρόνο

Η εξαγγελθείσα πρωτοβουλία για τη στήριξη της «Αυγής» και του ραδιοφωνικού σταθμού «Στο Κόκκινο» έχει ιδιαίτερη πολιτική και ιστορική σημασία. Τα οικονομικά προβλήματα των κομματικών μέσων δεν είναι, όμως, ανεξάρτητα από τη γενικότερη συρρίκνωση του χώρου.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δίνει πλέον μάχη με τον χρόνο. Η νέα ηγετική διάταξη μπορεί να καθυστερήσει την τελική σύγκρουση, όχι όμως και να την αποτρέψει, εάν δεν υπάρξει ουσιαστική πολιτική επανεκκίνηση.

Η Ρένα Δούρου και ο Νίκος Παππάς αναλαμβάνουν να οδηγήσουν το κόμμα μέχρι τις εκλογές. Ο Παύλος Πολάκης παραμένει, κρατώντας όμως έτοιμη την έξοδο. Οι υπόλοιποι συμφώνησαν να μη λύσουν τώρα τις διαφορές τους.

Δεν πρόκειται ακόμη για αναγέννηση. Είναι μια οργανωμένη προσπάθεια παράτασης της πολιτικής ζωής ενός κόμματος που κινδυνεύει να μετατραπεί από άλλοτε κυβερνητική δύναμη σε ιστορική ανάμνηση.