Μία ιστορικής σημασίας εξέλιξη για την ελληνική διεκδίκηση των Γλυπτών του Παρθενώνα καταγράφηκε στη διάρκεια της 25ης Συνόδου της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO, καθώς η Τουρκία αμφισβήτησε ανοιχτά και επίσημα το βασικό επιχείρημα πάνω στο οποίο το Βρετανικό Μουσείο οικοδόμησε επί δύο αιώνες τη νομιμοποίηση της κατοχής των Γλυπτών.

Η εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού, Ζεϊνέπ Μποζ, ξεκαθάρισε ότι στα οθωμανικά αρχεία δεν υπάρχει κανένα επίσημο φιρμάνι που να επιτρέπει στον λόρδο Έλγιν την αποξήλωση και μεταφορά των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Λονδίνο. Πρόκειται για μία παρέμβαση με τεράστιο πολιτικό, ιστορικό και συμβολικό βάρος, καθώς η βρετανική πλευρά επικαλείται διαχρονικά μια υποτιθέμενη άδεια των Οθωμανών για να δικαιολογήσει την πράξη που η Ελλάδα χαρακτηρίζει πολιτιστική λεηλασία.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στη Σύνοδο της UNESCO, ουδέποτε βρέθηκε αυθεντικό οθωμανικό έγγραφο με σφραγίδα και υπογραφή του Σουλτάνου που να αποδεικνύει ότι ο Έλγιν είχε δικαίωμα να αφαιρέσει γλυπτά από τον Παρθενώνα. Αντιθέτως, το μοναδικό κείμενο που επικαλείται το Βρετανικό Μουσείο είναι μία ιταλική μετάφραση αμφίβολης προέλευσης και νομικής ισχύος.

Η τουρκική τοποθέτηση έρχεται να ενισχύσει σημαντικά τη θέση της Ελλάδας, η οποία εδώ και δεκαετίες ζητά την επανένωση των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης. Παράλληλα, αποδυναμώνει το βασικό νομικό και πολιτικό αφήγημα του Λονδίνου, σε μια περίοδο που η διεθνής κοινή γνώμη μετατοπίζεται όλο και περισσότερο υπέρ της επιστροφής πολιτιστικών θησαυρών στις χώρες προέλευσής τους.

Η UNESCO επανέλαβε την ανάγκη συνέχισης του διαλόγου ανάμεσα στις δύο πλευρές, υπογραμμίζοντας ότι τα Γλυπτά αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα ενός μοναδικού μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Η ελληνική αντιπροσωπεία έθεσε εκ νέου το ζήτημα όχι μόνο ως θέμα ιδιοκτησίας, αλλά ως υπόθεση ιστορικής δικαιοσύνης και αποκατάστασης ενός μνημείου που ακρωτηριάστηκε κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας.

Η υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα έχει μετατραπεί πλέον σε διεθνές σύμβολο της συζήτησης γύρω από την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που αφαιρέθηκαν σε περιόδους αποικιοκρατίας, κατοχής ή άνισης ισχύος. Και όσο καταρρέει το αφήγημα του περιβόητου «φιρμανιού», τόσο αυξάνεται η πίεση προς το Βρετανικό Μουσείο να εγκαταλείψει μια θέση που πλέον αμφισβητείται όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά ακόμη και από την ίδια την χώρα που υποτίθεται ότι είχε δώσει την άδεια.

Για την Αθήνα, η παρέμβαση της Τουρκίας δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική νίκη. Αποτελεί μια ιστορική ρωγμή στο αφήγημα που για δεκαετίες κρατούσε τα Γλυπτά του Παρθενώνα μακριά από τον φυσικό τους χώρο: την Ακρόπολη και το Μουσείο της Ακρόπολης.