Τριπλή παρέμβαση κατά της φοροδιαφυγής και των καταχρήσεων

Σε μια συνολική αναμόρφωση του πλαισίου ελέγχου της ακίνητης περιουσίας, των μισθώσεων και των επαγγελματικών δαπανών προχωρά το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, την ενίσχυση της διαφάνειας και την αποτροπή παράνομων επιδοτήσεων.

Με τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή, αλλά και με νέα απόφαση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), θεσπίζονται σημαντικές αλλαγές που επηρεάζουν ιδιοκτήτες ακινήτων, ενοικιαστές, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.

Οι παρεμβάσεις κινούνται σε τρεις βασικούς άξονες: τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ με βάση την πραγματική εικόνα των ακινήτων, την αυστηροποίηση των υποχρεώσεων στο νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) και την κατάργηση πρακτικών που επέτρεπαν την τεχνητή διόγκωση επαγγελματικών εξόδων μέσω αποδείξεων καυσίμων.

ΕΝΦΙΑ με βάση την πραγματική επιφάνεια των ακινήτων

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ από το 2027.

Για πρώτη φορά, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίζει η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, μέσω της οποίας θα προκύπτει η πραγματική επιφάνεια και η πραγματική χρήση κάθε ακινήτου.

Στην πράξη:

• όταν η πραγματική επιφάνεια είναι μεγαλύτερη από εκείνη που εμφανίζεται στα επίσημα στοιχεία, ο φόρος θα υπολογίζεται στη μεγαλύτερη επιφάνεια,
• εάν η πραγματική χρήση του ακινήτου έχει μεταβληθεί, θα λαμβάνεται επίσης υπόψη η νέα χρήση,
• στις περιπτώσεις όπου η Ηλεκτρονική Ταυτότητα αποδεικνύει μικρότερη επιφάνεια από αυτήν που εμφανίζεται στα παλαιά στοιχεία, θα χρησιμοποιείται η μικρότερη επιφάνεια προς όφελος του ιδιοκτήτη.

Παράλληλα, η τροπολογία προβλέπει ότι δεν θα επιβάλλονται κυρώσεις ούτε θα θεωρούνται ανακριβείς οι ήδη υποβληθείσες δηλώσεις Ε9 και οι εκδοθείσες πράξεις ΕΝΦΙΑ όταν η διαφοροποίηση οφείλεται στα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.

Αυστηρό πλαίσιο λειτουργίας για το νέο ΜΙΔΑ

Το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) αποκτά πλέον ουσιαστικό ελεγκτικό ρόλο.

Η νομοθεσία προβλέπει σημαντικά διοικητικά πρόστιμα για όσους δεν δηλώνουν εγκαίρως ή δηλώνουν ανακριβώς τη χρήση των ακινήτων τους.

Ειδικότερα:

• 500 ευρώ για μη υποβολή δήλωσης εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.
• 1.000 ευρώ όταν ανακριβή στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη λήψη επιδομάτων, αγροτικών ενισχύσεων ή άλλων κρατικών επιχορηγήσεων.
• 100 ευρώ όταν υπάρχουν ανακριβή στοιχεία χωρίς όμως να έχει προκύψει παράνομη είσπραξη επιδοτήσεων.

Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα ενιαίο και διασταυρωμένο πληροφοριακό σύστημα, μέσα από το οποίο θα ελέγχεται τόσο η πραγματική χρήση των ακινήτων όσο και η ορθή χορήγηση κρατικών ενισχύσεων.

Τέλος στις αποδείξεις καυσίμων χωρίς ΑΦΜ

Αλλαγές επέρχονται και στις επαγγελματικές συναλλαγές των πρατηρίων καυσίμων.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, κάθε αγορά καυσίμων μεταξύ επιχείρησης και πρατηρίου θα πραγματοποιείται αποκλειστικά με έκδοση τιμολογίου, στο οποίο θα αναγράφεται υποχρεωτικά ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου του πελάτη.

Η αλλαγή αυτή ουσιαστικά καταργεί μια πρακτική που επί σειρά ετών χρησιμοποιούνταν για τη δημιουργία εικονικών ή υπερτιμολογημένων επαγγελματικών εξόδων.

Μέχρι σήμερα, ορισμένοι επαγγελματίες συγκέντρωναν αποδείξεις λιανικής πώλησης καυσίμων και στη συνέχεια ζητούσαν την έκδοση τιμολογίων, εμφανίζοντας μεγαλύτερες δαπάνες από τις πραγματικές και μειώνοντας έτσι τη φορολογική τους επιβάρυνση.

Με το νέο σύστημα, κάθε αγορά θα διαβιβάζεται αυτόματα στην πλατφόρμα myDATA, επιτρέποντας στην ΑΑΔΕ να πραγματοποιεί άμεσες ηλεκτρονικές διασταυρώσεις.

Προς ένα πλήρως ψηφιακό φορολογικό περιβάλλον

Οι νέες ρυθμίσεις αποτελούν μέρος της ευρύτερης στρατηγικής ψηφιοποίησης των φορολογικών διαδικασιών και της ενίσχυσης των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων.

Η αξιοποίηση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, του ΜΙΔΑ και του myDATA δημιουργεί ένα ενιαίο πληροφοριακό περιβάλλον, μέσα από το οποίο οι φορολογικές αρχές θα έχουν πληρέστερη εικόνα για την πραγματική κατάσταση των ακινήτων, των μισθώσεων και των επαγγελματικών συναλλαγών.

Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι ο περιορισμός της φοροδιαφυγής, η αποτροπή καταχρηστικών πρακτικών και η δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών, μέσα από περισσότερους αυτοματοποιημένους ελέγχους και λιγότερα περιθώρια για αδήλωτες ή ανακριβείς συναλλαγές.