Τέσσερα χρόνια μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου των υποκλοπών, η υπόθεση Predator εξακολουθεί να στοιχειώνει το πολιτικό σκηνικό και να προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία των θεσμών και τη διαφάνεια στη δημόσια ζωή.

Οι πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις του Ισραηλινού επιχειρηματία Ταλ Ντίλιαν, ιδρυτή της Intellexa και προσώπου που έχει συνδεθεί διεθνώς με το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator, άνοιξαν εκ νέου έναν φάκελο που η κυβέρνηση θεωρούσε πολιτικά κλειστό. Οι δηλώσεις του, στις οποίες άφησε σαφείς αιχμές για σχέσεις και συνεργασίες με ελληνικές κρατικές υπηρεσίες, προκάλεσαν νέο κύκλο πολιτικών αντιδράσεων και επανέφεραν στο προσκήνιο πρόσωπα και γεγονότα που βρέθηκαν στο επίκεντρο του σκανδάλου.

Στο επίκεντρο της νέας αντιπαράθεσης βρίσκονται δύο πρόσωπα: ο ίδιος ο Ταλ Ντίλιαν και ο πρώην γενικός γραμματέας του πρωθυπουργού, Γρηγόρης Δημητριάδης, ο οποίος είχε παραιτηθεί το καλοκαίρι του 2022 μετά τις αποκαλύψεις για τις παρακολουθήσεις πολιτικών προσώπων και δημοσιογράφων.

Η πρωτοβουλία της αντιπολίτευσης

Μετά τις νέες αποκαλύψεις, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ κατέθεσαν αίτημα στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας για την κλήση τόσο του Ταλ Ντίλιαν όσο και του Γρηγόρη Δημητριάδη.

Η θέση των κομμάτων της αντιπολίτευσης είναι ότι τα δύο πρόσωπα αποτελούν κεντρικούς κρίκους στην αλυσίδα των γεγονότων που συνδέονται με την υπόθεση Predator και ότι η Βουλή οφείλει να τους ακούσει δημόσια, προκειμένου να δοθούν απαντήσεις σε ερωτήματα που εξακολουθούν να παραμένουν ανοικτά.

Κατά την αντιπολίτευση, δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης διερεύνηση της υπόθεσης εάν δεν εξεταστούν τόσο οι επιχειρηματικές όσο και οι πολιτικές πτυχές της.

Η διαφοροποίηση Ελληνικής Λύσης και Νίκης

Σε αυτό το σημείο καταγράφεται η πρώτη σημαντική πολιτική διαφοροποίηση.

Η Ελληνική Λύση και η Νίκη δεν συνυπέγραψαν το αίτημα για την κλήση του Γρηγόρη Δημητριάδη.

Αντίθετα, επέλεξαν να ζητήσουν μόνο την κλήση του Ταλ Ντίλιαν, θεωρώντας  σύμφωνα με τις δημόσιες τοποθετήσεις τους  ότι οι πρόσφατες δηλώσεις του αποτελούν το πιο επίκαιρο και κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης.

Η επιλογή αυτή είχε άμεσο κοινοβουλευτικό αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής, απαιτούνται οι υπογραφές των 2/5 των μελών της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, δηλαδή δέκα από τα είκοσι έξι μέλη της, ώστε η κλήση ενός προσώπου να είναι υποχρεωτική.

Με τη μη συμμετοχή της Ελληνικής Λύσης και της Νίκης στο αίτημα για τον Δημητριάδη, οι απαιτούμενες υπογραφές δεν συγκεντρώθηκαν και η κλήση του πρώην γενικού γραμματέα του πρωθυπουργού δεν κατέστη υποχρεωτική.

Το γεγονός αυτό προκάλεσε σφοδρή πολιτική κριτική.

Κόμματα της αντιπολίτευσης κάνουν λόγο για μια στάση που αντικειμενικά διευκόλυνε την κυβερνητική πλειοψηφία και απέτρεψε την παρουσία ενός από τα κεντρικά πρόσωπα της υπόθεσης ενώπιον της Επιτροπής.

Η απάντηση Βελόπουλου

Από την πλευρά της, η Ελληνική Λύση απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε κατηγορία περί συγκάλυψης.

Το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου επισημαίνει ότι ήταν εκείνο που ανέλαβε την πρωτοβουλία να ζητήσει την κλήση του Ταλ Ντίλιαν, θεωρώντας ότι οι πρόσφατες αποκαλύψεις του είναι εξαιρετικά σοβαρές και πρέπει να διερευνηθούν από τη Βουλή.

Ο ίδιος ο Κυριάκος Βελόπουλος έχει επανειλημμένα ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση για την υπόθεση Predator, ενώ σε προηγούμενες δημόσιες παρεμβάσεις του είχε θέσει ερωτήματα και για τον ρόλο προσώπων του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος.

Παρά ταύτα, μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί μια αναλυτική δημόσια εξήγηση για το γιατί η Ελληνική Λύση δεν συνυπέγραψε το αίτημα που αφορούσε τον Γρηγόρη Δημητριάδη.

Αυτό ακριβώς το σημείο αποτελεί σήμερα το βασικό πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Οι καταγγελίες για τον Ταλ Ντίλιαν

Το δεύτερο και ίσως πιο κρίσιμο μέτωπο αφορά τον ίδιο τον Ταλ Ντίλιαν.

Παρότι για την περίπτωσή του φαίνεται να έχουν συγκεντρωθεί οι απαραίτητες υπογραφές ώστε η κλήση του να είναι υποχρεωτική, πληροφορίες από το κοινοβουλευτικό ρεπορτάζ αναφέρουν ότι εξετάζονται διαδικαστικές ερμηνείες του Κανονισμού της Βουλής που θα μπορούσαν να εμποδίσουν την ακρόασή του.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η κυβερνητική πλειοψηφία ενδέχεται να επικαλεστεί το άρθρο 43Α του Κανονισμού της Βουλής, το οποίο προβλέπει ότι η Επιτροπή μπορεί να καλεί σε ακρόαση δημόσιους λειτουργούς ή δημόσια πρόσωπα.

Το επίμαχο σημείο αφορά τον χαρακτηρισμό του Ταλ Ντίλιαν.

Ορισμένοι κύκλοι φέρονται να υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται για «δημόσιο πρόσωπο» αλλά για ιδιώτη επιχειρηματία και, κατά συνέπεια, δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί η υποχρεωτική διαδικασία κλήσης.

Η ερμηνεία αυτή προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις.

Κόμματα της αντιπολίτευσης κάνουν λόγο για νέα απόπειρα αποφυγής του κοινοβουλευτικού ελέγχου και για θεσμικές ακροβασίες που αποσκοπούν στο να μην ακουστεί ένας μάρτυρας που ισχυρίζεται ότι γνωρίζει κρίσιμες πτυχές της υπόθεσης Predator.

Η στάση της κυβέρνησης

Η κυβέρνηση επιμένει ότι η υπόθεση των υποκλοπών έχει ερευνηθεί από τη Δικαιοσύνη και ότι οι θεσμικές διαδικασίες έχουν ολοκληρωθεί.

Παράλληλα, κυβερνητικά στελέχη απορρίπτουν τις κατηγορίες περί συγκάλυψης και υποστηρίζουν ότι η Νέα Δημοκρατία λειτουργεί απολύτως εντός του πλαισίου του Κανονισμού της Βουλής.

Ωστόσο, οι νέες δηλώσεις Ντίλιαν και οι εξελίξεις στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας έχουν επαναφέρει το θέμα στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.

Το πολιτικό διακύβευμα

Πέρα από τις κομματικές αντιπαραθέσεις, η ουσία της υπόθεσης παραμένει μία.

Οι πολίτες ζητούν απαντήσεις.

Ζητούν να ακούσουν τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από το Predator.

Ζητούν να ακούσουν τον πρώην ισχυρό άνδρα του Μεγάρου Μαξίμου την περίοδο που ξέσπασε το σκάνδαλο.

Ζητούν να μάθουν αν υπάρχουν ακόμη πτυχές της υπόθεσης που παραμένουν στο σκοτάδι.

Και όσο η πολιτική αντιπαράθεση μεταφέρεται από την ουσία στις διαδικασίες, τόσο ενισχύεται η αίσθηση ότι η υπόθεση των υποκλοπών εξακολουθεί να αποτελεί μια ανοιχτή πληγή για το πολιτικό σύστημα.

Η επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας αναμένεται πλέον με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα κρίνει όχι μόνο αν θα κληθούν οι πρωταγωνιστές της υπόθεσης, αλλά και αν το ελληνικό Κοινοβούλιο είναι διατεθειμένο να εξαντλήσει τα περιθώρια θεσμικού ελέγχου σε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες υποθέσεις των τελευταίων ετών.