Η πολιτική ως σκηνοθεσία

Στο τοπίο που έχει φιλοτεχνήσει η διακυβέρνηση Μητσοτάκη, η πραγματικότητα μοιάζει να έχει υποταχθεί στο design. Δεν έχει σημασία αν το ΕΣΥ καταρρέει ή αν η δικαιοσύνη κινείται με ρυθμούς παγετώνα. Αυτό που έχει σημασία είναι η διαχείριση της εντύπωσης.

Ζούμε σε μια εποχή όπου το σκάνδαλο δεν οδηγεί σε κάθαρση, αλλά σε μια καλά ενορχηστρωμένη αντεπίθεση επικοινωνιακών πυροτεχνημάτων. Οι υποκλοπές, τα Τέμπη, η ακρίβεια , όλα βαφτίζονται «τοξικότητα» της αντιπολίτευσης ή «εισαγόμενες κρίσεις». Όταν η εξουσία σταματά να απολογείται και αρχίζει να κάνει gaslighting στους πολίτες, η δημοκρατία παύει να είναι διάλογος και γίνεται μονόλογος ενός φωτισμένου ηγεμόνα.

Η σιωπή των «Απογοητευμένων»

Το πιο αποτελεσματικό εργαλείο αυτής της νέας τάξης πραγμάτων δεν είναι η καταστολή, αλλά η αποθάρρυνση. Το μήνυμα που εκπέμπεται από τα κέντρα των αποφάσεων είναι σαφές: «Μην προσπαθείτε, τίποτα δεν αλλάζει».

Αυτή η καλλιεργούμενη απάθεια είναι το απόλυτο όπλο. Όταν πείσεις τον καθημερινό παρατηρητή ότι η συμμετοχή του δεν έχει αξία, τον έχεις ήδη εξορίσει από τη δημόσια σφαίρα. Η αποχή δεν είναι τεμπελιά· είναι η κραυγή ενός κόσμου που νιώθει ότι το παιχνίδι είναι στημένο. Και σε ένα στημένο παιχνίδι, ο μόνος τρόπος να μην χάσεις είναι να μην παίξεις. Μόνο που εδώ, η μη συμμετοχή είναι η μεγαλύτερη ήττα για όλους μας.

Το «Κέλυφος» και το περιεχόμενο

Η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει μια χώρα-βιτρίνα. Όμορφα γραφεία, ψηφιακές εφαρμογές που διευκολύνουν τη γραφειοκρατία (αλλά όχι τη ζωή), και ένας πρωθυπουργός που κινείται με άνεση στα διεθνή σαλόνια. Πίσω όμως από τη βιτρίνα, οι θεσμικοί αρμοί τρίζουν.

• Οι ανεξάρτητες αρχές παρακάμπτονται.

• Η ενημέρωση φιλτράρεται από επιχειρηματικά συμφέροντα που ζουν από το δημόσιο χρήμα.

• Η Βουλή μετατρέπεται σε επικυρωτικό όργανο αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί στο Μέγαρο Μαξίμου.

Η επιστροφή του πολίτη

Ο πολίτης  δεν είναι ανόητος. Μπορεί να σιωπά, μπορεί να υπομένει, αλλά συσσωρεύει. Η μετα-δημοκρατία στηρίζεται στην ψευδαίσθηση ότι ο λαός είναι ένας παθητικός καταναλωτής ειδήσεων. Όμως, η πραγματική δημοκρατία δεν είναι το ψηφοδέλτιο κάθε τέσσερα χρόνια· είναι η καθημερινή απαίτηση για δικαιοσύνη, διαφάνεια και αξιοπρέπεια.

Αν η πολιτική συνεχίσει να αντιμετωπίζει τους πολίτες ως «στατιστικά μεγέθη» προς χειραγώγηση, θα βρεθεί σύντομα αντιμέτωπη με το μοναδικό πράγμα που δεν μπορεί να ελέγξει η επικοινωνία: την πραγματική ζωή. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, καμία σκηνοθεσία δεν μπορεί να κρύψει το κενό μιας κοινωνίας που νιώθει ότι την άφησαν έξω από το ίδιο της το σπίτι.

Πασχάλης θ. Τόσιος