Η λέξη «συντάξεις πείνας» έχει καταντήσει κλισέ στα δελτία ειδήσεων. Μόνο που πια δεν είναι σχήμα λόγου, αλλά η σκληρή καθημερινότητα εκατομμυρίων συνταξιούχων. Η τελευταία έκθεση του συστήματος «Ήλιος» για τον Ιούλιο του 2025 αποτυπώνει μια πραγματικότητα που μόνο με τον όρο κατάρρευση μπορεί να περιγραφεί:

• Η μέση κύρια σύνταξη έπεσε στα 783,1 ευρώ μικτά από 843,6 ευρώ τον Ιούνιο – μείωση πάνω από 7%.

• Οι επικουρικές βυθίστηκαν ακόμα πιο χαμηλά, με ποσοστιαίες απώλειες άνω του 9%.

• Οι νέες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα περιορίστηκαν στα 776 ευρώ μικτά, ενώ στον δημόσιο τομέα έφτασαν τα 1.227 ευρώ – μια χαοτική ψαλίδα που αγγίζει το 37%.

Και όλα αυτά σε μια περίοδο που η ακρίβεια στη στέγαση και στα βασικά αγαθά καλπάζει, διαλύοντας κάθε έννοια αγοραστικής δύναμης.

Από τον «νόμο Κατρούγκαλου» στον «νόμο Βρούτση»:

Ένας μηχανισμός μόνιμων περικοπών

Η κυβέρνηση, αντί να θωρακίσει το συνταξιοδοτικό, άφησε άθικτο το θεσμικό πλαίσιο που δημιουργεί τη φτωχοποίηση. Ο «νόμος Κατρούγκαλου» (ν.4387/2016) μείωσε δραστικά τα ποσοστά αναπλήρωσης. Ο διάδοχός του, «νόμος Βρούτση» (ν.4670/2020), τα βελτίωσε ελάχιστα, ενώ στην πράξη αυτό που κλείδωσε ήταν ένας μόνιμος μηχανισμός περιορισμού των συντάξεων.

Η ζημιά γίνεται ακόμη πιο ορατή γιατί, από το 2016 και μετά, οι συντάξεις υπολογίζονται με βάση τον μέσο όρο των μισθών ολόκληρου του εργασιακού βίου και όχι της καλύτερης πενταετίας. Με άλλα λόγια, η γενιά που βίωσε ανεργία, υποδηλωμένη ή μαύρη εργασία και μισθούς πείνας, τώρα συνταξιοδοτείται με… συντάξεις πείνας.

Σκληρή εικόνα:

• 2,51 εκατ. συνταξιούχοι καταγράφονται τον Ιούλιο (+12.271 σε έναν χρόνο).

• 6 στους 10 παίρνουν κάτω από 1.000 ευρώ μικτά – δηλαδή κάτω από 940 ευρώ καθαρά.

• Οι ηλικίες 71-80 ετών αποτελούν σχεδόν το 35% των συνταξιούχων.

• Πάνω από 6 στις 10 νέες συντάξεις προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα και βρίσκονται σε εξευτελιστικά επίπεδα.

Το «δώρο» της προσωπικής διαφοράς

Η κυβέρνηση διαφημίζει την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς το 2026-2027. Όμως τα νούμερα είναι αμείλικτα:

• Οι χαμηλοσυνταξιούχοι των 500 ευρώ θα πάρουν μόλις 12 ευρώ τον μήνα.

• Οι περισσότεροι θα δουν «αυξήσεις» της τάξης των 32–43 ευρώ, όταν μόνο τον Ιούλιο έχασαν πάνω από 60.

• Το μέγιστο όφελος των 55 ευρώ θα αφορά ελάχιστους προνομιούχους με συντάξεις άνω των 2.200 ευρώ.

Με άλλα λόγια, ό,τι δίνεται με το ένα χέρι, παίρνεται πίσω με το άλλο – και με το παραπάνω.

Η κατάρρευση των συντάξεων δεν είναι στατιστικό ατύχημα, αλλά πολιτική επιλογή. Μια επιλογή που καταδικάζει πάνω από δύο εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν με εισοδήματα κάτω από το όριο της αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Η κυβέρνηση, αντί να συγκρουστεί με τις χρόνιες στρεβλώσεις και να προστατεύσει τους αδύναμους, αναπαράγει το ίδιο αφήγημα: «κάτι λίγο δίνουμε  κάτι περισσότερο κόβουμε». Το αποτέλεσμα; Μια κοινωνία γερόντων που αντί να απολαμβάνει καρπούς ζωής και δουλειάς, σπρώχνεται καθημερινά πιο βαθιά στη φτώχεια.