Η εικόνα των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την Εφορία αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τις πιέσεις που δέχονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Παρά τις πάγιες ρυθμίσεις των 24 και 48 δόσεων και τη συνεχή εντατικοποίηση των εισπρακτικών μηχανισμών της ΑΑΔΕ, τα χρέη συνεχίζουν να αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΑΑΔΕ, όπως επεξεργάστηκε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο προς το Δημόσιο έφτασε στο τέλος Απριλίου του 2026 τα 114,57 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 3,77 δισ. ευρώ μέσα σε μόλις έναν χρόνο.

Από αυτά, περίπου 35,53 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται ως ανεπίδεκτα είσπραξης, γεγονός που διαμορφώνει το πραγματικό εισπράξιμο ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο στα 79,04 δισ. ευρώ.

Η μεγάλη αντίφαση

Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι μόλις 5,39 δισ. ευρώ, δηλαδή μόλις το 6,83% των πραγματικών ληξιπρόθεσμων οφειλών, έχουν ενταχθεί σε κάποια ρύθμιση.

Το ποσοστό αυτό αποκαλύπτει ότι οι υπάρχουσες ρυθμίσεις δεν καταφέρνουν να λειτουργήσουν ως ουσιαστικό εργαλείο επανένταξης των οφειλετών στην οικονομική κανονικότητα. Για πολλούς φορολογούμενους, ακόμη και οι δόσεις παραμένουν δυσβάσταχτες μπροστά στο αυξημένο κόστος ζωής, τις συνεχείς φορολογικές υποχρεώσεις και τη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Ποιοι χρωστούν

Η κατανομή των οφειλών παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

• Το 90,4% των οφειλετών χρωστά έως 10.000 ευρώ, όμως συγκεντρώνει μόλις το 3,43% του συνολικού χρέους.
• Αντίθετα, σχεδόν το 96,6% του συνολικού χρέους προέρχεται από οφειλές άνω των 10.000 ευρώ.
• Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση αφορά τους μεγάλους οφειλέτες άνω του 1 εκατ. ευρώ, οι οποίοι αποτελούν μόλις το 0,24% των οφειλετών αλλά συγκεντρώνουν πάνω από το 75,5% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στους εκατομμύρια μικρούς οφειλέτες, αλλά κυρίως στις εξαιρετικά μεγάλες οφειλές που παραμένουν για χρόνια ανείσπρακτες.

Φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις

Οι συνολικές οφειλές των φυσικών προσώπων ανέρχονται σε 43,53 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 38% του συνόλου.

Αντίστοιχα, τα νομικά πρόσωπα συγκεντρώνουν οφειλές ύψους 71,04 δισ. ευρώ, ποσοστό 62% του συνολικού χρέους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι:

• σχεδόν όλες οι μικρές οφειλές αφορούν φυσικά πρόσωπα,
• ενώ στις πολύ μεγάλες οφειλές κυριαρχούν οι επιχειρήσεις.

Στις οφειλές άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ, τα νομικά πρόσωπα ευθύνονται για περισσότερα από 60,7 δισ. ευρώ, ενώ περίπου 6.500 επιχειρήσεις βρίσκονται σε αυτή την κατηγορία.

Οι μεγαλύτερες οφειλές

Η σύνθεση των χρεών δείχνει ότι:

• 66,3% αφορά φορολογικές οφειλές,
• σχεδόν οι μισές από αυτές προέρχονται από ΦΠΑ (24,74 δισ. ευρώ),
• ακολουθούν οι οφειλές από φόρο εισοδήματος,
• ενώ πολύ μικρότερο ποσοστό αφορά φόρους περιουσίας.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν κυρίως οι επιχειρήσεις στην απόδοση του ΦΠΑ αλλά και στην εξυπηρέτηση των φορολογικών τους υποχρεώσεων.

Γιατί αποτυγχάνουν οι ρυθμίσεις

Παρά την ύπαρξη των πάγιων ρυθμίσεων, η συμμετοχή παραμένει περιορισμένη.

Οι οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οι βασικοί λόγοι είναι:

• η συνεχής αύξηση του κόστους ζωής,
• η φορολογική επιβάρυνση,
• οι υψηλές ασφαλιστικές εισφορές,
• οι τραπεζικές υποχρεώσεις,
• αλλά και η αδυναμία πολλών οφειλετών να ανταποκριθούν ακόμη και σε μικρές μηνιαίες δόσεις.

Έτσι, αρκετοί επιλέγουν να αφήνουν τις οφειλές τους εκτός ρύθμισης, γνωρίζοντας ότι αδυνατούν να διατηρήσουν μια συνεπή αποπληρωμή.

Μια οικονομία με αυξανόμενα βάρη

Τα νέα στοιχεία έρχονται να υπενθυμίσουν ότι, παρά τη βελτίωση ορισμένων μακροοικονομικών δεικτών που προβάλλει η κυβέρνηση, μεγάλο μέρος της κοινωνίας εξακολουθεί να δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις βασικές φορολογικές του υποχρεώσεις.

Η αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών κατά σχεδόν 4 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο δείχνει ότι η ανάπτυξη δεν μεταφράζεται αυτόματα σε μεγαλύτερη φοροδοτική ικανότητα των πολιτών.

Το γεγονός ότι μόλις το 6,8% των πραγματικών οφειλών βρίσκεται σε ρύθμιση αποτελεί ένδειξη πως το σημερινό πλαίσιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους δεν αρκεί για να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που συνεχίζει να διογκώνεται, επηρεάζοντας τόσο τα δημόσια έσοδα όσο και την πραγματική οικονομία.