Ένα από τα εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων ετών θα εκτυλιχθεί πάνω από την Ευρώπη την Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026. Η Σελήνη θα περάσει ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον ηλιακό δίσκο σε μια στενή λωρίδα του βόρειου ημισφαιρίου.

Η ολική έκλειψη θα είναι η πρώτη που θα αγγίξει την ηπειρωτική Ευρώπη μετά το 1999 και αναμένεται να προσελκύσει χιλιάδες επισκέπτες και λάτρεις της αστρονομίας, κυρίως στην Ισλανδία και την Ισπανία.

Η διαδρομή της σκιάς

Η σκιά της Σελήνης θα ξεκινήσει από μια απομακρυσμένη περιοχή της βόρειας Ρωσίας και θα κινηθεί πάνω από τον Αρκτικό Ωκεανό, την ανατολική Γροιλανδία, τη δυτική Ισλανδία και τον Ατλαντικό. Στη συνέχεια θα φτάσει στη βόρεια Ισπανία και σε ένα πολύ μικρό τμήμα της Πορτογαλίας.

Η λωρίδα της ολικότητας θα έχει πλάτος περίπου 290 χιλιομέτρων. Όσοι βρεθούν μέσα σε αυτήν θα δουν τον Ήλιο να καλύπτεται πλήρως, τον ουρανό να σκοτεινιάζει για λίγα λεπτά και το ηλιακό στέμμα να εμφανίζεται γύρω από τη μαύρη σιλουέτα της Σελήνης.

Η μεγαλύτερη διάρκεια της ολικότητας θα φτάσει περίπου τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα. Στο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας το απόλυτο σκοτάδι θα διαρκέσει περίπου ένα λεπτό, ενώ σε περιοχές της βόρειας Ισπανίας θα πλησιάσει τα δύο λεπτά.

Ολική έκλειψη την ώρα του ηλιοβασιλέματος

Ιδιαίτερα εντυπωσιακό αναμένεται το θέαμα στην Ισπανία, όπου η έκλειψη θα κορυφωθεί γύρω στις 20:27 τοπική ώρα, με τον Ήλιο πολύ χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα.

Σε αρκετές περιοχές θα δημιουργηθεί η σπάνια εικόνα ενός ολικά καλυμμένου Ηλίου λίγο πριν από τη δύση. Η επιτυχία της παρατήρησης θα εξαρτηθεί, ωστόσο, από τις καιρικές συνθήκες και από την ύπαρξη ανεμπόδιστης θέας προς τα δυτικά.

Τι θα συμβεί στην Ελλάδα

Η Ελλάδα βρίσκεται στα όρια της ζώνης ορατότητας. Μόνο ορισμένες περιοχές της βορειοδυτικής χώρας, όπως η Κέρκυρα, η Ηγουμενίτσα, τα Ιωάννινα, η Καστοριά και η Φλώρινα, ενδέχεται να προλάβουν μια εξαιρετικά μικρή μερική κάλυψη του ηλιακού δίσκου, λίγα λεπτά πριν από τη δύση.

Ακόμη και εκεί, όμως, το ποσοστό κάλυψης θα είναι πολύ περιορισμένο: περίπου 2,3% στην Κέρκυρα, 1,3% στην Ηγουμενίτσα και λίγο πάνω από 1% στην Καστοριά.

Στις Σέρρες, όπως και στη Θεσσαλονίκη και στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, η έκλειψη δεν θα είναι ορατή, καθώς ο Ήλιος θα έχει ήδη βρεθεί κάτω από τον ορίζοντα όταν η σκιά της Σελήνης φτάσει στην περιοχή.

Αυστηρά μέτρα προστασίας

Η παρατήρηση μιας μερικής ηλιακής έκλειψης επιτρέπεται μόνο με ειδικά γυαλιά που πληρούν το διεθνές πρότυπο ασφαλείας ISO 12312-2. Τα κοινά γυαλιά ηλίου, ακόμη και τα πολύ σκούρα, δεν παρέχουν προστασία.

Δεν πρέπει επίσης να χρησιμοποιούνται κιάλια, τηλεσκόπια ή φωτογραφικές μηχανές χωρίς ειδικό ηλιακό φίλτρο τοποθετημένο μπροστά από τον φακό. Η απευθείας παρατήρηση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μόνιμη βλάβη στην όραση.

Τη σκυτάλη παίρνουν οι Περσείδες

Το αστρονομικό ενδιαφέρον δεν θα τελειώσει με την έκλειψη. Τις ώρες που θα ακολουθήσουν, κατά τη νύχτα της 12ης προς τη 13η Αυγούστου, θα κορυφωθούν οι Περσείδες, η δημοφιλέστερη θερινή βροχή διαττόντων αστέρων.

Η απουσία σεληνόφωτος, καθώς η έκλειψη συμπίπτει με τη νέα Σελήνη, αναμένεται να δημιουργήσει ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες παρατήρησης. Έτσι, ακόμη κι αν η Ελλάδα χάσει το μεγάλο θέαμα της ολικής έκλειψης, θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει μια εντυπωσιακή νύχτα «πεφταστεριών».

Η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου θα σημειωθεί στις 2 Αυγούστου 2027 και θα είναι ορατή από τη βόρεια Αφρική, με ιδιαίτερα μεγάλη διάρκεια ολικότητας.