Οι τελευταίες πολιτικές αναλύσεις και οι τάσεις που αποτυπώνονται σε δημοσκοπικά δεδομένα δείχνουν ότι η κυβέρνηση χάνει σταδιακά κοινωνικά και πολιτικά ερείσματα σε ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών ομάδων και γεωγραφικών περιοχών.

Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία γιατί η φθορά δεν περιορίζεται πλέον μόνο σε τμήματα των νεότερων ηλικιών ή των μεγάλων πόλεων, αλλά επεκτείνεται στην ελληνική περιφέρεια, στη Βόρεια Ελλάδα, στη Θεσσαλία, στην Πελοπόννησο αλλά και σε παραδοσιακά συντηρητικούς νομούς όπου η Νέα Δημοκρατία κυριαρχούσε εκλογικά για πολλά χρόνια.

Η σταδιακή αυτή υποχώρηση συνδέεται άμεσα με τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης τα τελευταία χρόνια και με μια συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια που πλέον αποκτά πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.

Η ακρίβεια εξακολουθεί να εξαντλεί τα νοικοκυριά και να διαμορφώνει ένα ασφυκτικό περιβάλλον για μεγάλα τμήματα της κοινωνίας. Το κόστος ενέργειας παραμένει υψηλό, η στεγαστική κρίση πιέζει κυρίως τους νέους ανθρώπους, ενώ η αγροτική παραγωγή και ο πρωτογενής τομέας βρίσκονται αντιμέτωποι με διαρκή αβεβαιότητα και αυξημένα κόστη.

Παράλληλα, η αίσθηση εγκατάλειψης της περιφέρειας ενισχύεται όλο και περισσότερο.

Σε πολλές περιοχές της χώρας διαμορφώνεται η αντίληψη ότι η κυβέρνηση λειτουργεί περισσότερο με επικοινωνιακούς όρους παρά με ουσιαστικό σχέδιο ενίσχυσης της καθημερινότητας των πολιτών.

Την ίδια στιγμή, υποθέσεις που σχετίζονται με το κράτος δικαίου, τις υποκλοπές, τους χειρισμούς στην υπόθεση των Τεμπών, αλλά και συνολικά η εικόνα πολιτικής ατιμωρησίας και αλαζονείας, έχουν επιβαρύνει σημαντικά το πολιτικό κλίμα.

Αυτό το μείγμα οικονομικής πίεσης, κοινωνικής κόπωσης και θεσμικής δυσπιστίας φαίνεται πλέον να διαβρώνει ακόμη και κοινωνικές ομάδες που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν βασικό πυλώνα στήριξης της Νέας Δημοκρατίας:
αγρότες, μικρομεσαίους, επαγγελματίες της περιφέρειας, λαϊκά συντηρητικά στρώματα αλλά και πολίτες που είχαν επενδύσει πολιτικά στην έννοια της «σταθερότητας».

Ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα, η εικόνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία.

Σε νομούς όπως οι Σέρρες , όπου η δεξιά πολιτική επιρροή υπήρξε διαχρονικά εξαιρετικά ισχυρή , εμφανίζονται πλέον σαφείς κοινωνικές αντιφάσεις:
αγροτική ανασφάλεια, στασιμότητα σε επίπεδο υποδομών, αίσθημα εγκατάλειψης της περιφέρειας και μια αυξανόμενη πεποίθηση ότι οι τοπικές κοινωνίες θεωρούνται πολιτικά «δεδομένες» χωρίς αντίστοιχα ουσιαστικά ανταλλάγματα ανάπτυξης και προοπτικής.

Ωστόσο, οι εξελίξεις δεν περιορίζονται μόνο στη φθορά της Νέας Δημοκρατίας.

Ολόκληρο το πολιτικό σύστημα εμφανίζει πλέον τάσεις αναδιάταξης.

Στον χώρο της κεντροαριστεράς, η επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα μέσω της ΕΛΑΣ δημιουργεί νέα δεδομένα και νέα πολιτική κινητικότητα.

Η δυναμική αυτή φαίνεται να επηρεάζει συνολικά τον προοδευτικό χώρο, δημιουργώντας μεγάλες  πιέσεις  στον ΣΥΡΙΖΑ και στην Νεα Αριστερά  και μικρότερες στο ΠΑΣΟΚ, αλλά ταυτόχρονα επαναφέροντας στο πολιτικό προσκήνιο ένα τμήμα ψηφοφόρων που είχε αποστασιοποιηθεί τα προηγούμενα χρόνια.

Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι η νέα παρουσία Τσίπρα συγκεντρώνει ενδιαφέρον:

• από απογοητευμένους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ,
• από πολίτες που αναζητούν πιο επιθετική αντιπολιτευτική γραμμή απέναντι στην κυβέρνηση,
• αλλά και από τμήματα της ευρύτερης προοδευτικής παράταξης που θεωρούν ότι το πολιτικό σύστημα εισέρχεται σε νέα φάση.

Το κατά πόσο αυτή η δυναμική θα αποκτήσει σταθερά κοινωνικά και πολιτικά χαρακτηριστικά ή αν θα παραμείνει περιορισμένη, μένει να αποδειχθεί το επόμενο διάστημα.

Την ίδια στιγμή όμως, το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικές αντοχές σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα στην Κρήτη, όπου εμφανίζει σαφώς πιο ισχυρά κοινωνικά και πολιτικά ερείσματα.

Η Κρήτη παραμένει μια περιοχή με έντονα ιστορικά και πολιτικά αντανακλαστικά υπέρ της δημοκρατικής παράταξης και το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να εξακολουθεί να διαθέτει εκεί βαθιές οργανωτικές ρίζες, αυτοδιοικητικά δίκτυα και ισχυρή κοινωνική επιρροή.

Οι πολιτικές αναλύσεις καταγράφουν ότι σε αντίθεση με άλλες περιοχές όπου ο χώρος της κεντροαριστεράς παραμένει κατακερματισμένος, στην Κρήτη το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να εμφανίζει δυναμική και σταθερότερη πολιτική παρουσία.

Αυτό αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία που διατηρούν το κόμμα ενεργό στον χάρτη των πολιτικών εξελίξεων, παρά τις πιέσεις που δέχεται από τη νέα κινητικότητα στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.

Στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας καταγράφονται επίσης σημαντικές μετακινήσεις και ανακατατάξεις.

Η κυβερνητική φθορά δημιουργεί πολιτικό χώρο για κόμματα και πολιτικές δυνάμεις που επιχειρούν να εκφράσουν πιο συντηρητικά, πατριωτικά ή αντισυστημικά ακροατήρια.

Η Ελληνική Λύση διατηρεί ισχυρή παρουσία κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, ενώ συνολικά ο χώρος δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας εμφανίζει αυξημένη κινητικότητα σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.

Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πολιτική και κοινωνική δυναμική που αναπτύσσεται γύρω από τη Μαρία Καρυστιανού και το αίτημα για δικαιοσύνη στην υπόθεση των Τεμπών.

Παρότι δεν πρόκειται ακόμη για έναν παραδοσιακό κομματικό σχηματισμό με οργανωμένο μηχανισμό, η επιρροή που καταγράφεται κοινωνικά και δημοσκοπικά δείχνει ότι ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας αναζητά πλέον πολιτική έκφραση έξω από τα παραδοσιακά κομματικά όρια.

Η δυναμική αυτή εμφανίζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, καθώς αντλεί στήριξη οριζόντια από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους:

• από απογοητευμένους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας,
• από πολίτες του κεντροαριστερού χώρου,
• από αντισυστημικά ακροατήρια,
• αλλά και από ανθρώπους που μέχρι πρόσφατα απείχαν συνολικά από την πολιτική διαδικασία.

Το βασικό στοιχείο που αποτυπώνεται πλέον είναι ότι η ελληνική κοινωνία εμφανίζεται περισσότερο ρευστή πολιτικά και λιγότερο διατεθειμένη να παραμείνει εγκλωβισμένη σε παλαιότερες κομματικές σταθερές.

Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει πλέον σαφή σημάδια πολιτικής και κοινωνικής φθοράς.

Η κεντροαριστερά αναζητά νέα ισορροπία μέσα από τη νέα παρουσία Τσίπρα αλλά και τη διατήρηση ισχυρών ερεισμάτων του ΠΑΣΟΚ σε συγκεκριμένες περιοχές όπως η Κρήτη.

Στα δεξιά της κυβέρνησης καταγράφονται μετακινήσεις και νέα ακροατήρια διαμαρτυρίας.

Και παράλληλα, κοινωνικά ρεύματα που γεννήθηκαν μέσα από βαθιά τραυματικά γεγονότα, όπως η υπόθεση των Τεμπών, αποκτούν πλέον σαφή πολιτικά χαρακτηριστικά.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν αυτές οι μεταβολές θα οδηγήσουν σε μια πρόσκαιρη πολιτική αναταραχή ή αν αποτελούν την αρχή μιας βαθύτερης πολιτικής αναδιάταξης του ελληνικού πολιτικού συστήματος.