Στο ανώτατο επίπεδο της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής μεταφέρουν οι τέσσερις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ τη νέα τουρκική κίνηση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Ένωση να περάσει από τις γενικές διακηρύξεις περί σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου σε έμπρακτη στήριξη της Ελλάδας.

Οι Γιάννης Μανιάτης, Νίκος Παπανδρέου, Σάκης Αρναούτογλου και Νικόλας Φαραντούρης κατέθεσαν γραπτή ερώτηση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας και Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κάγια Κάλλας, με αντικείμενο την ανακήρυξη από την Τουρκία δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων».

Η Κάγια Κάλλας είναι η σημερινή Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προεδρεύει του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα στην παρέμβαση.

Η κίνηση της Άγκυρας δεν αντιμετωπίζεται από την Αθήνα ως ένα απλό περιβαλλοντικό ή διοικητικό μέτρο. Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε επισήμως στις 16 Αυγούστου ότι, στον βαθμό που τα τουρκικά πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα και εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Οι τουρκικές αποφάσεις 11626 και 11627, που δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 16 Αυγούστου, αφορούν το «Θαλάσσιο Εθνικό Πάρκο Φετιγιέ–Κας» και το «Θαλάσσιο Εθνικό Πάρκο Βορείου Αιγαίου».

Η πρώτη περιοχή βρίσκεται στην Ανατολική Μεσόγειο, με τη χωροθέτηση να δημιουργεί σοβαρό ζήτημα γύρω από το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου, ενώ η δεύτερη αναπτύσσεται γεωγραφικά στην περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης.

Οι ευρωβουλευτές: «Εφαρμογή στο πεδίο της Γαλάζιας Πατρίδας»

Οι τέσσερις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ συνδέουν ευθέως τη συγκεκριμένη απόφαση με το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», υποστηρίζοντας ότι μέσω της περιβαλλοντικής ονοματολογίας επιχειρείται στην πράξη η αποτύπωση τουρκικών αξιώσεων σε θαλάσσιες ζώνες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν εμφανίστηκε αιφνιδιαστικά, αλλά αποτελεί συνέχεια προηγούμενων τουρκικών ενεργειών και σχεδιασμών.

Η παρέμβασή τους αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή έρχεται μετά και από προηγούμενες ερωτήσεις προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς σχετικά με τις τουρκικές θαλάσσιες διεκδικήσεις. Τον Μάιο του 2026, οι ίδιοι τέσσερις ευρωβουλευτές είχαν ζητήσει ακόμη και την εξέταση στοχευμένων κυρώσεων σε περίπτωση θεσμοθέτησης τουρκικού σχεδιασμού που θα προσέβαλλε κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου.

Η δήλωση των τεσσάρων ευρωβουλευτών

Με σαφή πολιτική αιχμή, οι τέσσερις ευρωβουλευτές σημειώνουν:

«Με αίσθημα ευθύνης ζητούμε από τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς να τοποθετηθούν και από την Ελληνική Κυβέρνηση να απαντήσει θεσμικά στην νέα πρόκληση, η οποία αποτελεί πλέον την εφαρμογή στο πεδίο του κυοφορούμενου από καιρό αφηγήματος της "Γαλάζιας Πατρίδας", για το οποίο προειδοποιήσαμε έγκαιρα. Καμια ολιγωρία και καμία υποβάθμιση της νέας αυτής πρόκλησης δεν δικαιολογείται».

Το μήνυμα των ευρωβουλευτών είναι σαφές: η νέα τουρκική ενέργεια δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μία ακόμη φραστική αντιπαράθεση Αθήνας–Άγκυρας, αλλά ως ζήτημα που αφορά τα εξωτερικά σύνορα, τα κυριαρχικά δικαιώματα και συνολικά την εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παράλληλα, θέτουν ουσιαστικά υπό αμφισβήτηση το κατά πόσο η πολιτική των λεγόμενων «ήρεμων νερών» μπορεί να συνεχίζεται χωρίς ισχυρές θεσμικές απαντήσεις όταν η Άγκυρα προχωρά σε μονομερείς ενέργειες που η ελληνική πλευρά χαρακτηρίζει αντίθετες προς το Διεθνές Δίκαιο.

Ολόκληρη η ερώτηση των ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ

Θέμα: Ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία κατά παράβαση Διεθνούς Δικαίου και των Ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο.

«Με δύο Προεδρικά διατάγματα που δημοσιεύτηκαν στις 16 Αυγούστου η Τουρκία προχώρησε στην ανακήρυξη δύο δήθεν «εθνικών θαλάσσιων πάρκων», στην περιοχή μεταξύ Φέτιγιε και Κας, αποκλείοντας ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου το πρώτο και στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου το δεύτερο.

Τα θαλάσσια πάρκα αυτά που βασίζονται στο παράνομο Τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», δεν αναγνωρίζουν την επήρεια των Ελληνικών νησιών του συμπλέγματος Καστελλορίζου, της Σαμοθράκης και της Λήμνου, όπως αυτή προβλέπεται στο Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού κεκτημένου και εκτείνονται πέραν των Τουρκικών χωρικών υδάτων, παραβιάζοντας τα Ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα αφού περιλαμβάνουν περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ακόμη και χωρικών υδάτων που με βάση την UNCLOS δικαιούνται τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου.

Έχοντας υπόψη ότι η Τουρκική ανακήρυξη των δύο αυτών «θαλασσίων πάρκων» έρχεται σε συνέχεια της κατάθεσης στην Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO των σχετικών χαρτών πέρσι τέτοια εποχή, αλλά και νέων προκλήσεων που αμφισβητούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και αποτελούν περαιτέρω κλιμάκωση, ακυρώνοντας στην πράξη την πολιτική των «ήρεμων νερών»,

Ερωτάται η Ύπατη Εκπρόσωπος:

Τι μέτρα προτίθεται να λάβει για την έμπρακτη στήριξη της Ελλάδας έναντι των μονομερών και παράνομων ενεργειών της Τουρκίας;»

Το βάρος πλέον στις Βρυξέλλες

Μετά την επίσημη ελληνική αντίδραση, το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον και στις Βρυξέλλες.

Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι απλώς εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επαναλάβει τη θέση της υπέρ του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου, αλλά εάν και με ποιον τρόπο θα αντιδράσει σε μία ενέργεια που η Ελλάδα, κράτος-μέλος της ΕΕ, χαρακτηρίζει ευθεία προσβολή των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Και ακριβώς αυτό είναι το πολιτικό ερώτημα που θέτουν πλέον οι τέσσερις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ στην Κάγια Κάλλας:

Όταν ένα κράτος-μέλος θεωρεί ότι τα κυριαρχικά του δικαιώματα παραβιάζονται, ποια είναι στην πράξη η ευρωπαϊκή απάντηση;