Σαρωτικό πακέτο προτάσεων για μια πιο δίκαιη ΚΑΠ

Με στόχο να αλλάξει τη φιλοσοφία της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο 2028-2034, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και μέλος της Επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Σάκης Αρναούτογλου, κατέθεσε 56 τροπολογίες, επιδιώκοντας ένα νέο μοντέλο ενισχύσεων που θα ανταμείβει την πραγματική παραγωγή και όχι απλώς την κατοχή γεωργικής γης.

Η βασική φιλοσοφία των προτάσεων συνοψίζεται σε μία κεντρική αρχή:

«Να πληρώνονται οι αγρότες και όχι οι εκτάσεις».

Πρόκειται για μια προσέγγιση που επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος των ευρωπαϊκών ενισχύσεων από την απλή ιδιοκτησία ή διατήρηση αγροτικών εκτάσεων προς τους πραγματικά ενεργούς παραγωγούς, οι οποίοι παράγουν εισόδημα, δημιουργούν θέσεις εργασίας και διατηρούν ζωντανή την ελληνική ύπαιθρο.

Στήριξη στους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις μικρές και μεσαίες οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής γεωργίας.

Μεταξύ άλλων προτείνονται:

• αύξηση της ειδικής ενίσχυσης των μικροκαλλιεργητών από 3.000 σε 5.000 ευρώ,
• ειδικά καθεστώτα προστασίας των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων,
• δικαιότερη ανακατανομή των άμεσων ενισχύσεων,
• μέτρα περιορισμού των μεγάλων απωλειών εισοδήματος στις μικρές μονάδες.

Στόχος είναι η διατήρηση της αγροτικής δραστηριότητας σε περιοχές που σήμερα αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα εγκατάλειψης.

Έμφαση στους νέους αγρότες

Σημαντικό τμήμα των τροπολογιών αφορά τη νέα γενιά παραγωγών.

Ο Σάκης Αρναούτογλου εισηγείται:

• πρόσθετη ενίσχυση τουλάχιστον 25% για όσους εγκαθίστανται σε ορεινές, νησιωτικές και παραμεθόριες περιοχές,
• πρόσβαση σε γη μέσω τραπεζών γης, συνεταιρισμών και οργανωμένων μισθώσεων,
• χαμηλότοκα χρηματοδοτικά εργαλεία με ευρωπαϊκές εγγυήσεις,
• δωρεάν συμβουλευτική υποστήριξη,
• επιχειρηματική καθοδήγηση,
• ψηφιακή κατάρτιση,
• τεχνική υποστήριξη για τουλάχιστον πέντε χρόνια από την πρώτη εγκατάσταση.

Παράλληλα, προβλέπονται μηχανισμοί που θα διευκολύνουν τη μεταβίβαση των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων από τη μία γενιά στην επόμενη.

Κλιματική κρίση και άμεσες αποζημιώσεις

Οι προτάσεις δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Μεταξύ άλλων προβλέπονται:

• δημιουργία Εθνικών Σχεδίων Κλιματικής Ανθεκτικότητας της Γεωργίας,
• σύσταση Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Κλιματικών Κινδύνων,
• ειδικά προγράμματα για περιοχές που πλήττονται από ξηρασία, πλημμύρες, παγετό, πυρκαγιές και ερημοποίηση.

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η πρόταση σύμφωνα με την οποία, σε περίπτωση φυσικής καταστροφής, οι αγρότες θα λαμβάνουν υποχρεωτικά προκαταβολή τουλάχιστον 50% της εκτιμώμενης αποζημίωσης μέσα σε 30 ημέρες από την πρώτη καταγραφή των ζημιών.

Για τις πολυετείς καλλιέργειες προβλέπεται κάλυψη όχι μόνο της φετινής απώλειας παραγωγής αλλά και του χαμένου εισοδήματος μέχρι την πλήρη αποκατάσταση της παραγωγικής δυναμικότητας.

Το νερό στο επίκεντρο

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Οι τροπολογίες προβλέπουν:

• Ευρωπαϊκή Στρατηγική για το Νερό στη Γεωργία,
• ετήσια αξιολόγηση της κατάστασης των υδάτινων πόρων,
• δέσμευση τουλάχιστον 20% των επενδυτικών κονδυλίων σε έργα εξοικονόμησης νερού,
• εκσυγχρονισμό αρδευτικών δικτύων,
• έργα αποθήκευσης νερού,
• περιορισμό των απωλειών στα δίκτυα άρδευσης.

Προστασία του αγρότη απέναντι στην αγορά

Οι παρεμβάσεις επεκτείνονται και στη λειτουργία της αγροδιατροφικής αλυσίδας.

Ο ευρωβουλευτής ζητά:

• δίκαιο μερίδιο της προστιθέμενης αξίας για τους παραγωγούς,
• απαγόρευση συστηματικών αγορών κάτω από το πραγματικό κόστος παραγωγής,
• εξόφληση των ευπαθών αγροτικών προϊόντων μέσα σε 30 ημέρες.

Παράλληλα προτείνει τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Αγροτικού Κόστους, το οποίο θα παρακολουθεί τις μεταβολές στις τιμές της ενέργειας, των λιπασμάτων, των καυσίμων, του νερού και των υπόλοιπων βασικών εισροών.

Ισότιμος ανταγωνισμός στις εισαγωγές

Στις τροπολογίες ενσωματώνεται και η αρχή της αμοιβαιότητας.

Σύμφωνα με αυτήν, τα εισαγόμενα προϊόντα από τρίτες χώρες θα πρέπει να τηρούν τα ίδια πρότυπα:

• ασφάλειας τροφίμων,
• περιβαλλοντικής προστασίας,
• ευζωίας των ζώων,
• εργασιακών συνθηκών,

που ισχύουν και για τους Ευρωπαίους παραγωγούς.

Ειδικές προβλέψεις για την ελληνική περιφέρεια

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στις ορεινές, νησιωτικές και παραμεθόριες περιοχές.

Οι προτάσεις περιλαμβάνουν:

• πρόσθετες αντισταθμιστικές ενισχύσεις,
• στήριξη μικρών νησιών κάτω των 20.000 κατοίκων,
• προστασία παραδοσιακών καλλιεργειών,
• ενίσχυση των αυτόχθονων φυλών ζώων,
• στήριξη της εκτατικής κτηνοτροφίας,
• βιώσιμη διαχείριση βοσκοτόπων.

Παράλληλα προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τον αμπελοοινικό τομέα, διατηρώντας τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά εργαλεία στήριξης.

Και ψυχική υγεία των αγροτών

Ανάμεσα στις πιο καινοτόμες προτάσεις βρίσκεται η αναγνώριση των προβλημάτων ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι της υπαίθρου.

Οι τροπολογίες ζητούν να ενταχθούν δράσεις ενημέρωσης και πρόσβασης σε σχετικές υπηρεσίες στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ.

Ψηφιακή γεωργία και τεχνητή νοημοσύνη

Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό της γεωργίας.

Προτείνονται:

• πλήρης ψηφιοποίηση των διαδικασιών της ΚΑΠ,
• αξιοποίηση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στη φυτοπροστασία και την άρδευση,
• μείωση της γραφειοκρατίας,
• στενότερη συνεργασία αγροτών, πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων για την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων.

Η δήλωση Αρναούτογλου

Με αφορμή την κατάθεση των τροπολογιών, ο Σάκης Αρναούτογλου υπογράμμισε ότι η νέα ΚΑΠ πρέπει να αποτελέσει «ασπίδα για τον αγρότη, απάντηση στην κλιματική κρίση και μοχλό αναγέννησης της υπαίθρου».

Όπως σημείωσε, προτεραιότητα αποτελεί η στήριξη όσων παράγουν πραγματικά, η διασφάλιση δίκαιου εισοδήματος, οι γρήγορες αποζημιώσεις, η πρόσβαση των νέων στη γη, η προστασία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και η ενίσχυση της διατροφικής ασφάλειας της Ευρώπης.