Δίκη για τα Τέμπη: Στο εδώλιο το «ανθρώπινο λάθος» και η προσπάθεια συγκάλυψης των πολιτικών ευθυνών
Η όγδοη δικάσιμος της πολύκροτης υπόθεσης των Τεμπών ανέδειξε για ακόμη μία φορά το βαθύ χάσμα ανάμεσα στην επίσημη γραμμή του ελληνικού Δημοσίου και στις θέσεις των συγγενών των θυμάτων, οι οποίοι επιμένουν ότι η τραγωδία της 28ης Φεβρουαρίου 2023 δεν ήταν αποτέλεσμα ενός μεμονωμένου ανθρώπινου λάθους, αλλά η κατάληξη μιας μακράς αλυσίδας παραλείψεων, διοικητικών αστοχιών και θεσμικών ευθυνών.
Η όγδοη δικάσιμος της πολύκροτης υπόθεσης των Τεμπών ανέδειξε για ακόμη μία φορά το βαθύ χάσμα ανάμεσα στην επίσημη γραμμή του ελληνικού Δημοσίου και στις θέσεις των συγγενών των θυμάτων, οι οποίοι επιμένουν ότι η τραγωδία της 28ης Φεβρουαρίου 2023 δεν ήταν αποτέλεσμα ενός μεμονωμένου ανθρώπινου λάθους, αλλά η κατάληξη μιας μακράς αλυσίδας παραλείψεων, διοικητικών αστοχιών και θεσμικών ευθυνών.
Στο δικαστικό συγκρότημα της Γαιόπολης στη Λάρισα, οι τοποθετήσεις των συνηγόρων των οικογενειών αποκάλυψαν την έντονη αντίδραση απέναντι στη στάση του ελληνικού Δημοσίου, το οποίο επιχειρεί να περιορίσει το εύρος των ευθυνών κυρίως στον σταθμάρχη της Λάρισας και σε υπηρεσιακούς παράγοντες.
«Δεν ήταν μόνο ο σταθμάρχης»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Αντώνης Ψαρόπουλος, πατέρας της αδικοχαμένης Μάρθης Ψαροπούλου και συνήγορος υποστήριξης της κατηγορίας.
Ο κ. Ψαρόπουλος υποστήριξε ότι ο σταθμάρχης δεν θα είχε ποτέ βρεθεί στη συγκεκριμένη θέση εάν είχαν τηρηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες αξιολόγησης και επιλογής προσωπικού. Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του, η επίμαχη μετάταξη αποτέλεσε κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα των γεγονότων που οδήγησαν στη μετωπική σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών.
Ωστόσο, το σημαντικότερο στοιχείο της παρέμβασής του ήταν η σαφής αναφορά στις ευθύνες που, όπως υποστήριξε, ξεπερνούν κατά πολύ τον ανθρώπινο παράγοντα.
Όπως ανέφερε, ευθύνες φέρουν:
- Ο ΟΣΕ για τη λειτουργία του δικτύου.
- Η ΕΡΓΟΣΕ για την πορεία και την ολοκλήρωση των έργων ασφαλείας.
- Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) για τον εποπτικό της ρόλο.
- Η Hellenic Train ως σιδηροδρομικός φορέας.
- Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών που είχε την πολιτική ευθύνη του συστήματος.
Πρόκειται ουσιαστικά για το σύνολο του μηχανισμού που είχε την ευθύνη να διασφαλίζει ότι δύο τρένα δεν θα βρεθούν ποτέ στην ίδια γραμμή.
Σφοδρή επίθεση στη στάση του Δημοσίου
Ακόμη πιο σκληρή ήταν η κριτική που ασκήθηκε στη δήλωση παράστασης του ελληνικού Δημοσίου.
Οι συνήγοροι των οικογενειών κατηγόρησαν το Δημόσιο ότι επιχειρεί να αποσυνδέσει την τραγωδία από τις διαχρονικές ευθύνες της διοίκησης, των εποπτικών μηχανισμών και των πολιτικών αποφάσεων που άφησαν τον ελληνικό σιδηρόδρομο χωρίς κρίσιμα συστήματα ασφαλείας.
Η συνήγορος Μαρία Χατζηκωνσταντίνου χαρακτήρισε τη στάση αυτή «υποκριτική και επιλεκτική», τονίζοντας ότι το Δημόσιο ουσιαστικά υιοθετεί το αφήγημα του «ανθρώπινου λάθους», παρακάμπτοντας τα ευρήματα της πολύμηνης δικαστικής έρευνας.
Σύμφωνα με την ίδια, η επιλογή να αναζητηθούν ευθύνες μόνο στους χαμηλόβαθμους υπαλλήλους και όχι στα ανώτερα διοικητικά και πολιτικά επίπεδα αποτελεί ευθεία αμφισβήτηση του έργου της Δικαιοσύνης.
Το κρίσιμο ερώτημα
Τρία χρόνια μετά την τραγωδία που στοίχισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους, το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό:
Θα περιοριστεί η αναζήτηση ευθυνών στους τελευταίους κρίκους της αλυσίδας ή θα εξεταστούν σε βάθος οι πολιτικές, διοικητικές και θεσμικές ευθύνες που επέτρεψαν να λειτουργεί ένας σιδηρόδρομος χωρίς τα απαραίτητα συστήματα ασφαλείας;
Οι οικογένειες των θυμάτων εμφανίζονται αποφασισμένες να μην επιτρέψουν να μετατραπεί η υπόθεση σε μια δίκη αποκλειστικά για τα λάθη ενός σταθμάρχη. Όπως υποστηρίζουν, η σύγκρουση στα Τέμπη δεν ήταν ένα μεμονωμένο δυστύχημα, αλλά η τραγική κατάληξη μιας χρόνιας κρατικής αποτυχίας.
Για τους συγγενείς των θυμάτων, το πραγματικό διακύβευμα της δίκης δεν είναι μόνο η τιμωρία των φυσικών προσώπων που έκαναν λάθη εκείνη τη νύχτα, αλλά η απόδοση ευθυνών σε όσους επί χρόνια γνώριζαν τις παθογένειες του σιδηροδρόμου και δεν έπραξαν όσα απαιτούνταν για να αποτραπεί η καταστροφή.
Για τον Καθημερινό Παρατηρητή