Σε μία από τις πλέον κρίσιμες συνεδριάσεις της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας από την επανεκλογή της κυβέρνησης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να επιβάλει κλίμα εσωτερικής πειθαρχίας και πολιτικής συσπείρωσης απέναντι στις πολλαπλές εστίες πίεσης που αντιμετωπίζει το κυβερνητικό στρατόπεδο. Ωστόσο, παρά τις εκκλήσεις για αποφυγή της «μίζερης εσωστρέφειας», η συνεδρίαση ανέδειξε έντονες εσωκομματικές τριβές, δημόσιες διαφοροποιήσεις και σαφείς αιχμές για τη λειτουργία του λεγόμενου «επιτελικού κράτους».

Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, οι αναφορές σε θεσμική λειτουργία της κυβέρνησης, αλλά και η δυσφορία για τον ρόλο εξωκοινοβουλευτικών υπουργών κυριάρχησαν στις τοποθετήσεις πολλών βουλευτών, αποτυπώνοντας ένα εσωτερικό κλίμα που απέχει αισθητά από την εικόνα απόλυτης συνοχής που επιδιώκει να προβάλλει το Μέγαρο Μαξίμου.

Το μήνυμα Μητσοτάκη και το «κλείσιμο του ματιού» στους «13»

Ο πρωθυπουργός, γνωρίζοντας ότι το εσωτερικό της παράταξης βρίσκεται σε φάση αυξημένης νευρικότητας, επέλεξε να κινηθεί σε δύο επίπεδα: αφενός να ζητήσει συστράτευση και αφετέρου να καθησυχάσει τους βουλευτές που βρίσκονται στο επίκεντρο της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ.

Με σαφή πολιτική στόχευση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι «όλοι οι βουλευτές μας θα είναι στα ψηφοδέλτια», στέλνοντας μήνυμα στήριξης προς τους «13» βουλευτές της ΝΔ, τα ονόματα των οποίων περιλαμβάνονται στις δικογραφίες που απέστειλε στη Βουλή η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Παράλληλα, επανέλαβε την επίκληση του τεκμηρίου αθωότητας, ενώ συνεχάρη την Κοινοβουλευτική Ομάδα για τη στάση της στην υπόθεση άρσης ασυλίας, επιχειρώντας να περιορίσει τη δυσαρέσκεια που έχει αναπτυχθεί στο εσωτερικό της παράταξης.

Στην ίδια γραμμή κινήθηκε και η έμμεση επίθεση προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με τον πρωθυπουργό να δηλώνει ότι ελπίζει «να αποδείξει στην πράξη την ουδετερότητά της και ότι δεν εμπλέκεται στην κομματική διαπάλη», επαναφέροντας το κυβερνητικό αφήγημα περί πολιτικής εργαλειοποίησης των ερευνών.

Επιθέσεις κατά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας

Ιδιαίτερα επιθετικός εμφανίστηκε ο Μάκης Βορίδης, ο οποίος «ξεσπάθωσε» κατά της επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, Λάουρα Κοβέσι, επιχειρώντας να μεταφέρει τη συζήτηση από την ουσία των αποκαλύψεων στο πεδίο πολιτικών σκοπιμοτήτων.

Η στάση αυτή, ωστόσο, ανέδειξε ακόμη περισσότερο το εσωτερικό άγχος που προκαλεί στο κυβερνητικό στρατόπεδο η εξέλιξη της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς πρόκειται για μία υπόθεση που πλέον αγγίζει ευθέως κυβερνητικά στελέχη και βουλευτές της συμπολίτευσης.

Κατσανιώτης: «Οι διαφορετικές απόψεις δεν είναι παραφωνία»

Από τις πιο ηχηρές παρεμβάσεις της συνεδρίασης ήταν εκείνη του Ανδρέα Κατσανιώτη, ενός εκ των βουλευτών που είχαν ήδη ασκήσει δημόσια κριτική στο «επιτελικό κράτος» μέσα από κοινό άρθρο στα «Νέα».

Ο κ. Κατσανιώτης έστειλε σαφές μήνυμα προς το Μαξίμου, υπογραμμίζοντας ότι «οι διαφορετικές απόψεις δεν είναι παραφωνία», αλλά «συνομιλία με τους πολίτες που ανησυχούν».

Μάλιστα, προειδοποίησε ότι η κοινωνική ανησυχία μπορεί να εξελιχθεί σε πολιτική αποστασιοποίηση, εφόσον η κυβέρνηση συνεχίσει να αντιμετωπίζει κρίσιμα ζητήματα χωρίς ουσιαστική πολιτική συζήτηση.

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η τοποθέτησή του για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μεταφορά του οργανισμού στην ΑΑΔΕ. Όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη επιλογή «δεν ήταν μέρος της προγραμματικής εντολής της ΝΔ», αφήνοντας αιχμές για αποφάσεις που λαμβάνονται κεντρικά χωρίς πολιτική διαβούλευση.

«Η Κοινοβουλευτική Ομάδα δεν κλήθηκε σε πραγματική διαβούλευση. Κληθήκαμε περισσότερο να ενημερωθούμε για μια απόφαση παρά να συμμετάσχουμε στη διαμόρφωσή της», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Χρυσομάλλης: «Ο κόσμος πιστεύει ότι ελέγχεται το ΣτΕ»

Αίσθηση προκάλεσε και η παρέμβαση του βουλευτή Μεσσηνίας Μίλτου Χρυσομάλλη, ο οποίος, αν και δήλωσε ότι συμφωνεί θεωρητικά με τη λογική του επιτελικού κράτους, περιέγραψε σοβαρές δυσλειτουργίες στον κυβερνητικό συντονισμό.

Όπως είπε, οι βουλευτές συχνά δεν γνωρίζουν σε ποιον πρέπει να απευθυνθούν, ενώ άφησε σαφείς αιχμές για εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς που λειτουργούν με όρους προσωπικής πολιτικής επιβίωσης.

Ακόμη μεγαλύτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στην υπόθεση Τζαβέλλα και τις υποκλοπές.

«Μετά την απόφαση Τζαβέλλα, κανείς δεν πιστεύει ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε το ΣτΕ. Δεν λέω τι ισχύει, λέω τι πιστεύει ο κόσμος», ανέφερε, αποτυπώνοντας την έντονη κρίση εμπιστοσύνης που φαίνεται να έχει διαμορφωθεί ακόμη και στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης.

Βολές για «προστατευμένους» υπουργούς

Αιχμές κατά κυβερνητικών στελεχών διατύπωσε και ο Χρήστος Μπουκώρος, ο οποίος μίλησε ουσιαστικά για διαφορετικά μέτρα και σταθμά στο εσωτερικό της κυβέρνησης.

«Νιώθουμε ότι κάποιοι απολαμβάνουν μεγάλη ανοχή από εσάς, ενώ άλλοι πλήρη αυστηρότητα», είπε απευθυνόμενος στον πρωθυπουργό.

Παράλληλα, κατηγόρησε υπουργούς για έλλειψη σχεδιασμού και χρονοδιαγραμμάτων, σημειώνοντας δηκτικά ότι «δεν λαϊκίζει ο βουλευτής που ζητά χρονοδιάγραμμα έργου, αλλά ο υπουργός που δεν έχει χρονοδιάγραμμα».

Οι τοποθετήσεις αυτές ανέδειξαν μια βαθύτερη δυσαρέσκεια βουλευτών απέναντι σε ένα κλειστό σύστημα εξουσίας, το οποίο – όπως υποστηρίζουν – λειτουργεί με όρους επιλεκτικής προστασίας και περιορισμένης πολιτικής λογοδοσίας.

Η σκιά του ΟΠΕΚΕΠΕ και η πολιτική φθορά

Παρά την προσπάθεια του Κυριάκου Μητσοτάκη να μεταφέρει τη συζήτηση στη συνταγματική αναθεώρηση και στις κυβερνητικές πρωτοβουλίες, το πολιτικό βάρος της συνεδρίασης παρέμεινε στραμμένο στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η εμπλοκή βουλευτών της ΝΔ στις δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η αμυντική στάση του Μαξίμου απέναντι στην EPPO και οι δημόσιες διαφοροποιήσεις βουλευτών συνθέτουν ένα σκηνικό έντονης πολιτικής πίεσης για την κυβέρνηση.

Και μπορεί το Μέγαρο Μαξίμου να επιχειρεί να εμφανίσει την κατάσταση ως ελεγχόμενη, όμως η εικόνα που προέκυψε από τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ήταν διαφορετική: μια παράταξη με εμφανείς εσωτερικές ρωγμές, πολιτική νευρικότητα και αυξανόμενη δυσφορία απέναντι στον τρόπο άσκησης εξουσίας.

Δημοσιογραφικό σχόλιο

Η σημερινή ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ δεν εξέπεμψε μήνυμα πολιτικής αυτοπεποίθησης, αλλά έντονης αμηχανίας και διαχείρισης εσωτερικού πανικού. Σε μια περίοδο όπου οι αποκαλύψεις για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, οι σκιές γύρω από τη λειτουργία των θεσμών και η κοινωνική δυσπιστία συσσωρεύονται, ο πρωθυπουργός επέλεξε για ακόμη μία φορά την οδό του πολιτικού τακτικισμού: επίκληση της «ενότητας», επίθεση σε όσους ασκούν κριτική και προσπάθεια μετατόπισης της συζήτησης από την ουσία στην επικοινωνία.

Η ομιλία του ήταν στην πραγματικότητα η προσωποποίηση του τακτικισμού και του πολιτικού τυχοδιωκτισμού. Διότι όσα εμφανίζεται σήμερα να «αναθεωρεί» ή να επικαλείται ως θεσμική ανάγκη, είναι ακριβώς όσα η ίδια η διακυβέρνησή του έχει ήδη παραβιάσει στην πράξη. Από τη λειτουργία του επιτελικού κράτους και την απαξίωση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, μέχρι τις υποκλοπές, τη συγκάλυψη ευθυνών και τις συνεχείς επιθέσεις σε ανεξάρτητες αρχές και θεσμούς, η κυβέρνηση έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα θεσμικής φθοράς.

Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και βουλευτές της ΝΔ μίλησαν πλέον ανοιχτά για έλλειμμα διαβούλευσης, για «προστατευμένους» υπουργούς και για ένα κλειστό σύστημα εξουσίας που λειτουργεί χωρίς πολιτική λογοδοσία. Όταν η εσωκομματική γκρίνια μετατρέπεται σε δημόσια αμφισβήτηση, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι βαθιά πολιτικό.