Η ολοκλήρωση των Πανελλαδικών Εξετάσεων του 2026 για τα μαθήματα γενικής παιδείας και προσανατολισμού επιτρέπει πλέον μια πρώτη ασφαλή αποτίμηση της φετινής διαδικασίας, με τα πρώτα στοιχεία να συγκλίνουν σε ένα βασικό συμπέρασμα: οι βάσεις εισαγωγής αναμένεται να κινηθούν πτωτικά στα περισσότερα Επιστημονικά Πεδία και ιδιαίτερα στις σχολές υψηλής ζήτησης.

Οι εκπαιδευτικοί φορείς και οι φροντιστές που παρακολουθούν διαχρονικά την πορεία των εξετάσεων εκτιμούν ότι τα φετινά θέματα πέτυχαν μια λεπτή ισορροπία. Από τη μία πλευρά δεν οδήγησαν σε γενικευμένη αποτυχία των υποψηφίων, από την άλλη όμως περιόρισαν σημαντικά τις δυνατότητες επίτευξης πολύ υψηλών βαθμολογιών, δημιουργώντας συνθήκες αποκλιμάκωσης στις κορυφαίες σχολές.

Δύο ταχύτητες στις επιδόσεις των υποψηφίων

Η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται από μια ιδιαίτερη αντίθεση. Οι καλά προετοιμασμένοι μαθητές είχαν τη δυνατότητα να ανταποκριθούν με επιτυχία στις απαιτήσεις των εξετάσεων και να εξασφαλίσουν ικανοποιητικές βαθμολογίες. Ωστόσο, σε αρκετά μαθήματα τα απαιτητικά ερωτήματα λειτούργησαν ως «φίλτρο» που διαχώρισε τους πολύ καλούς από τους πραγματικά άριστους.

Με άλλα λόγια, η επίτευξη μιας βαθμολογίας κοντά στη βάση της επιτυχίας ήταν σαφώς ευκολότερη σε σχέση με την προσέγγιση του απόλυτου άριστα. Το γεγονός αυτό αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τις βάσεις εισαγωγής των περιζήτητων σχολών, όπου κάθε μόριο παίζει καθοριστικό ρόλο.

Το 1ο Πεδίο και η πίεση στις Νομικές

Στο 1ο Επιστημονικό Πεδίο, που περιλαμβάνει τις Ανθρωπιστικές, Νομικές και Κοινωνικές Σπουδές, τα Αρχαία Ελληνικά και η Ιστορία αποδείχθηκαν απαιτητικά μαθήματα.

Στα Αρχαία Ελληνικά, οι υποψήφιοι χρειάστηκε να αξιοποιήσουν όχι μόνο τη σχολική προετοιμασία αλλά και ουσιαστική κατανόηση του αντικειμένου. Παράλληλα, η Ιστορία κάλυπτε μεγάλο εύρος της εξεταστέας ύλης και απαιτούσε συνθετική σκέψη και πολύ καλή προετοιμασία.

Η εικόνα αυτή οδηγεί τους αναλυτές στην εκτίμηση ότι οι βάσεις στις Νομικές Σχολές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, αλλά και στα τμήματα Ψυχολογίας, θα κινηθούν χαμηλότερα σε σχέση με πέρυσι, χωρίς ωστόσο να αναμένονται θεαματικές μεταβολές.

Μαθηματικά και Φυσική πιέζουν το 2ο Πεδίο

Στο 2ο Επιστημονικό Πεδίο, που περιλαμβάνει τις Πολυτεχνικές και Θετικές Σχολές, τα Μαθηματικά αποτέλεσαν για ακόμη μία χρονιά τον βασικό ρυθμιστή των βάσεων.

Παρότι τα θέματα χαρακτηρίστηκαν ορθολογικά και κλιμακούμενης δυσκολίας, το τελευταίο θέμα θεωρήθηκε ιδιαίτερα απαιτητικό και αναμένεται να περιορίσει σημαντικά τον αριθμό των υποψηφίων που θα συγκεντρώσουν βαθμολογίες άνω του 18.

Ανάλογη ήταν η εικόνα και στη Φυσική, όπου τα απαιτητικά ερωτήματα του τελευταίου θέματος αναμένεται να διαφοροποιήσουν αισθητά τους αριστούχους από το σύνολο των υποψηφίων.

Οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι οι Πολυτεχνικές Σχολές, καθώς και τα δημοφιλή τμήματα Μαθηματικών και Φυσικής, θα παρουσιάσουν πτώση στις βάσεις εισαγωγής.

Χημεία και Βιολογία ρίχνουν τις Ιατρικές

Το 3ο Επιστημονικό Πεδίο, που συγκεντρώνει παραδοσιακά τους περισσότερους αριστούχους, φαίνεται ότι φέτος θα κινηθεί επίσης πτωτικά.

Η Χημεία χαρακτηρίστηκε από τους εκπαιδευτικούς ως ένα από τα δυσκολότερα μαθήματα των φετινών εξετάσεων, απαιτώντας ιδιαίτερη στρατηγική διαχείριση χρόνου και υψηλό επίπεδο γνώσεων. Παράλληλα, η Βιολογία κινήθηκε σε δυσκολότερο επίπεδο σε σύγκριση με την περσινή χρονιά.

Το αποτέλεσμα είναι να αναμένεται μείωση του αριθμού των υποψηφίων που θα κινηθούν στις βαθμολογίες 19 και 20, εξέλιξη που αναμένεται να οδηγήσει σε πτώση των βάσεων στις Ιατρικές Σχολές, αλλά και σε Οδοντιατρικές, Φαρμακευτικές και άλλες σχολές Υγείας.

Το 4ο Πεδίο ανάμεσα στην Πληροφορική και την Οικονομία

Στο 4ο Επιστημονικό Πεδίο, η εικόνα είναι περισσότερο σύνθετη.

Η Πληροφορική κινήθηκε σε αναμενόμενα επίπεδα δυσκολίας και αναμένεται να δώσει αρκετές υψηλές βαθμολογίες. Ωστόσο, η Οικονομία αποδείχθηκε σαφώς πιο απαιτητική, με ερωτήματα που απαιτούσαν κριτική σκέψη, προσοχή στη λεπτομέρεια και αποφυγή παγίδων.

Σε συνδυασμό με τα απαιτητικά Μαθηματικά, η Οικονομία αναμένεται να λειτουργήσει ως ο βασικός παράγοντας που θα συγκρατήσει τις βάσεις.

Έτσι, τα δημοφιλή τμήματα Οικονομικών Επιστημών και Πληροφορικής αναμένεται να κινηθούν κοντά στα περσινά επίπεδα ή να παρουσιάσουν μικρή πτώση, ενώ στα περιφερειακά τμήματα οι μεταβολές πιθανότατα θα είναι περιορισμένες.

Ο καθοριστικός ρόλος της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής

Σημαντικό παράγοντα στη διαμόρφωση της τελικής εικόνας εξακολουθεί να αποτελεί η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ).

Η εφαρμογή της τα τελευταία χρόνια έχει μεταβάλει ριζικά τον χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς χιλιάδες υποψήφιοι αποκλείονται από τη διαδικασία εισαγωγής ακόμη και όταν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις στα πανεπιστημιακά τμήματα.

Η ΕΒΕ λειτουργεί πλέον ως σταθεροποιητικός μηχανισμός για τις χαμηλόβαθμες σχολές, περιορίζοντας τις μεγάλες διακυμάνσεις που παρατηρούνταν στο παρελθόν.

Αναμονή για τα επίσημα στοιχεία

Παρά τις πρώτες εκτιμήσεις, οι οριστικές προβλέψεις θα μπορούν να γίνουν μόνο μετά την ανακοίνωση των επίσημων βαθμολογικών στοιχείων από το Υπουργείο Παιδείας και την καταγραφή των επιλογών των υποψηφίων στα μηχανογραφικά δελτία.

Ωστόσο, το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει ήδη είναι σαφές: οι Πανελλαδικές του 2026 δεν δημιούργησαν συνθήκες γενικευμένης αποτυχίας, αλλά έθεσαν σημαντικά εμπόδια στην απόλυτη αριστεία. Αυτό μεταφράζεται σε πτωτικές τάσεις στις βάσεις των υψηλόβαθμων σχολών, με τις μεγαλύτερες μεταβολές να αναμένονται στα «ρετιρέ» της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν το ακριβές μέγεθος των μεταβολών, όμως όλα δείχνουν ότι το καλοκαίρι του 2026 θα καταγραφεί ως μια χρονιά ήπιας αλλά γενικευμένης αποκλιμάκωσης των βάσεων εισαγωγής.