Η τραγική παράσυρση που σημειώθηκε πρόσφατα στη λεωφόρο Θησέως, με αποτέλεσμα τον θανάσιμο τραυματισμό οδηγού μοτοσικλέτας έπειτα από σύγκρουση με πεζή που επιχειρούσε να διασχίσει τον δρόμο από διάβαση, άνοιξε ξανά τη δημόσια συζήτηση γύρω από ένα ζήτημα που αφορά όλους: ποιος έχει τελικά προτεραιότητα στη διάβαση πεζών;

Η απάντηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας είναι ξεκάθαρη. Στις σημασμένες διαβάσεις, ο οδηγός υποχρεούται να επιβραδύνει και, εφόσον ο πεζός έχει εισέλθει ή πρόκειται να εισέλθει στη διάβαση, να σταματήσει και να του παραχωρήσει προτεραιότητα.

Οι υποχρεώσεις των οδηγών

Το άρθρο 43 του ΚΟΚ επιβάλλει αυξημένη ευθύνη στους οδηγούς απέναντι στους πεζούς.

Ειδικότερα, οι οδηγοί οφείλουν:

• να προσεγγίζουν κάθε διάβαση με μειωμένη ταχύτητα,
• να σταματούν όταν πεζός χρησιμοποιεί ή πρόκειται να χρησιμοποιήσει τη διάβαση,
• να μην παρεμποδίζουν τη διέλευση όσων βρίσκονται ήδη στο οδόστρωμα,
• να παραχωρούν προτεραιότητα κατά τη στροφή σε δρόμο όπου υπάρχει διάβαση,
• να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή σε παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία ή προβλήματα όρασης.

Η υποχρέωση αυτή ισχύει ακόμη και όταν δεν υπάρχει φωτεινή σηματοδότηση ή τροχονόμος.

Και οι πεζοί έχουν ευθύνη

Από την άλλη πλευρά, ο ΚΟΚ δεν απαλλάσσει τους πεζούς από τις δικές τους υποχρεώσεις.

Σύμφωνα με το άρθρο 42:

• πρέπει να χρησιμοποιούν τις διαβάσεις όπου υπάρχουν,
• να υπακούουν στα φανάρια πεζών,
• να ελέγχουν την ταχύτητα και την απόσταση των οχημάτων πριν κατέβουν στο οδόστρωμα,
• να διασχίζουν κάθετα τον δρόμο,
• να μην σταματούν ή καθυστερούν αδικαιολόγητα πάνω στη διάβαση.

Με άλλα λόγια, η προτεραιότητα δεν σημαίνει ότι ο πεζός μπορεί να εισέρχεται απρόσεκτα στο οδόστρωμα, αλλά ούτε και ότι ο οδηγός μπορεί να αγνοεί τη διάβαση.

Η Ελλάδα απέχει ακόμη από την ευρωπαϊκή πραγματικότητα

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Οι οδηγοί επιβραδύνουν αυτόματα μόλις διακρίνουν πεζό κοντά σε διάβαση και η παραχώρηση προτεραιότητας θεωρείται αυτονόητη.

Στην Ελλάδα, αντίθετα, εξακολουθούν να καταγράφονται καθημερινά περιστατικά όπου οδηγοί παραβιάζουν διαβάσεις ή πεζοί επιχειρούν να διασχίσουν δρόμους χωρίς την απαιτούμενη προσοχή. Το αποτέλεσμα είναι δεκάδες σοβαρά τροχαία κάθε χρόνο, πολλά από τα οποία θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.

Δεν αρκούν οι νόμοι

Η αυστηροποίηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας αποτελεί ένα σημαντικό βήμα. Ωστόσο, η πραγματική αλλαγή θα έρθει μόνο όταν η οδική ασφάλεια γίνει ζήτημα καθημερινής κουλτούρας.

Ο σεβασμός στη διάβαση πεζών δεν αποτελεί απλώς νομική υποχρέωση. Είναι ένδειξη πολιτισμού, υπευθυνότητας και σεβασμού απέναντι στην ανθρώπινη ζωή.

Κάθε φορά που ένας οδηγός σταματά για να περάσει ένας πεζός και κάθε φορά που ένας πεζός διασχίζει τον δρόμο με προσοχή, μειώνεται η πιθανότητα ενός ακόμη τροχαίου δυστυχήματος.

Η οδική ασφάλεια δεν είναι υπόθεση μόνο της Τροχαίας ή του ΚΟΚ. Είναι ευθύνη όλων μας.