Έντονο προβληματισμό και αγωνία προκαλεί στους πολιτιστικούς συλλόγους της Βόρειας Ελλάδας η εφαρμογή του νόμου 4849/2021, ο οποίος αλλάζει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των παραδοσιακών πανηγυριών, απαγορεύοντας ουσιαστικά στους συλλόγους να διαθέτουν οι ίδιοι φαγητό που παρασκευάζεται από εθελοντές για την οικονομική ενίσχυση των δράσεών τους.

Το ζήτημα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των συζητήσεων εκατοντάδων συλλόγων, οι οποίοι εκτιμούν ότι χωρίς τα έσοδα από τις παραδοσιακές ψησταριές και τη διάθεση φαγητού, πολλά πανηγύρια κινδυνεύουν να περιοριστούν ή ακόμη και να σταματήσουν να διοργανώνονται.

Τι προβλέπει ο νόμος

Με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, οι πολιτιστικοί σύλλογοι δεν μπορούν πλέον να αγοράζουν, να παρασκευάζουν και να πωλούν οι ίδιοι τρόφιμα στο κοινό για την ενίσχυση των οικονομικών τους. Η σίτιση πρέπει να ανατίθεται αποκλειστικά σε αδειοδοτημένες επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.

Η ρύθμιση θεσπίστηκε με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και την τήρηση των κανόνων ασφάλειας τροφίμων, ωστόσο οι σύλλογοι υποστηρίζουν ότι στην πράξη δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη διοργάνωση των τοπικών εκδηλώσεων.

«Χτυπά την καρδιά των πανηγυριών»

Όπως επισημαίνει ο Ευάγγελος Κισσάς, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής Πολιτιστικών Συλλόγων του Δήμου Παγγαίου, η συγκεκριμένη εξέλιξη πλήττει όχι μόνο τους συλλόγους αλλά και ολόκληρη την τοπική οικονομία.

Όπως αναφέρει, μέχρι σήμερα οι διοργανωτές προμηθεύονταν κρέατα, ψωμί, ποτά και λοιπά προϊόντα από τα τοπικά καταστήματα, ενισχύοντας κρεοπωλεία, φούρνους, κάβες και μικρές επιχειρήσεις της περιοχής.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι όλα τα προϊόντα προέρχονταν από νόμιμες επιχειρήσεις και συνοδεύονταν από τις απαραίτητες πιστοποιήσεις, ενώ οι εθελοντές τηρούσαν τους βασικούς κανόνες υγιεινής και ασφάλειας.

Η βασική πηγή εσόδων των συλλόγων

Για δεκαετίες, οι παραδοσιακές ψησταριές αποτελούσαν τον οικονομικό «αιμοδότη» των πολιτιστικών συλλόγων.

Τα έσοδα χρηματοδοτούσαν:

• τη λειτουργία των συλλόγων,
• τη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων,
• τη διατήρηση παραδοσιακών χορευτικών τμημάτων,
• την αγορά παραδοσιακών φορεσιών,
• κοινωνικές δράσεις και ενίσχυση ευάλωτων οικογενειών.

Οι σύλλογοι επισημαίνουν ότι χωρίς αυτή τη δυνατότητα καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη η οικονομική τους επιβίωση.

«Δεν είναι μόνο το φαγητό»

Οι εκπρόσωποι των συλλόγων τονίζουν ότι το παραδοσιακό πανηγύρι δεν αποτελεί απλώς μία εμπορική δραστηριότητα.

Είναι μια ολοκληρωμένη πολιτιστική εμπειρία, όπου το φαγητό, η μουσική, οι παραδοσιακοί χοροί και η κοινωνική συνεύρεση συνθέτουν ένα σημαντικό κομμάτι της τοπικής ταυτότητας.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι γιορτές τοπικών προϊόντων, όπως:

• η Γιορτή Κάστανου,
• η Γιορτή Πίτας,
• η Γιορτή Καλαμποκιού,
• η Ημέρα του Σαρμά,

εκδηλώσεις που προσελκύουν κάθε χρόνο από 3.000 έως και 5.000 επισκέπτες, συμβάλλοντας σημαντικά στην τοπική οικονομική δραστηριότητα.

Κοινό μέτωπο από Καβάλα, Δράμα και Σέρρες

Το θέμα οδήγησε δεκάδες πολιτιστικούς συλλόγους της Βόρειας Ελλάδας σε κοινή συνέλευση που πραγματοποιήθηκε στην Ελευθερούπολη Καβάλας.

Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι συλλόγων από την Καβάλα, τη Δράμα, τις Σέρρες και άλλες περιοχές, οι οποίοι εξέφρασαν την ανησυχία τους για τη φετινή θερινή περίοδο και αναζήτησαν κοινή στρατηγική διεκδίκησης.

Παρόντες ήταν και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι εμφανίστηκαν θετικοί στην ανάγκη εξεύρεσης λύσης.

Ζητούν αλλαγή του πλαισίου και όχι κατάργηση των ελέγχων

Οι πολιτιστικοί σύλλογοι διευκρινίζουν ότι δεν ζητούν την κατάργηση των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας.

Αντίθετα, προτείνουν τη δημιουργία ενός ειδικού θεσμικού πλαισίου για τις μη κερδοσκοπικές πολιτιστικές εκδηλώσεις, το οποίο θα επιτρέπει τη λειτουργία των εθελοντικών ψησταριών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με ελέγχους, πιστοποιήσεις και σαφείς κανόνες προστασίας της δημόσιας υγείας.

Το ζητούμενο

Το επόμενο διάστημα αναμένονται πρωτοβουλίες και επαφές με την κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία, καθώς οι πολιτιστικοί σύλλογοι επιδιώκουν νομοθετικές παρεμβάσεις πριν κορυφωθεί η περίοδος των καλοκαιρινών πανηγυριών.

Όπως επισημαίνουν, στόχος δεν είναι η αντιπαράθεση με τους επαγγελματίες της εστίασης, αλλά η διατήρηση ενός θεσμού που εδώ και δεκαετίες αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής πολιτιστικής παράδοσης, της κοινωνικής συνοχής και της ζωής της περιφέρειας.