Η κυβέρνηση μιλά για μια ιστορική μεταρρύθμιση που θα εξασφαλίσει διαφάνεια, ποιοτικό πρόγραμμα και υγιείς επιχειρήσεις. Ωστόσο, πίσω από τις θεσμικές εξαγγελίες, αρκετοί παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η πραγματική εφαρμογή του νόμου θα οδηγήσει σε βαθιές ανακατατάξεις, ενώ δεν αποκλείουν ότι αρκετοί σημερινοί σταθμοί θα δυσκολευτούν να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις.

Το τέλος μιας εκκρεμότητας τριών δεκαετιών

Από τα τέλη της δεκαετίας του '90 μέχρι σήμερα, τα περιφερειακά κανάλια λειτουργούσαν ουσιαστικά με προσωρινές άδειες, αποτελώντας ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα θεσμικής εκκρεμότητας στην ελληνική πραγματικότητα.

Με τον νέο νόμο, οι άδειες θα έχουν διάρκεια δέκα ετών και θα χορηγούνται μέσω του ΕΣΡ, όχι με δημοπρασίες αλλά με διαδικασία αξιολόγησης που θα στηρίζεται σε τεχνικά, οικονομικά και ποιοτικά κριτήρια.

Η μετάβαση σε εκπομπή αποκλειστικά σε υψηλή ευκρίνεια (HD), η πλήρης διαφάνεια στη μετοχική σύνθεση, η ύπαρξη συγκεκριμένων υποδομών και η υποχρέωση παραγωγής πρωτότυπου περιεχομένου αποτελούν βασικούς πυλώνες του νέου πλαισίου.

Η αγορά που γνωρίζουμε απέχει πολύ από το ιδανικό μοντέλο

Πίσω όμως από τις τηλεοπτικές οθόνες, η πραγματικότητα της περιφερειακής τηλεόρασης είναι πολύ πιο σύνθετη.

Τα τελευταία χρόνια, αρκετοί σταθμοί επιβίωσαν μέσα σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον, με περιορισμένη διαφημιστική αγορά και αυξημένα λειτουργικά κόστη. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις επιχειρήσεων που κουβαλούν σημαντικές οικονομικές υποχρεώσεις, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η λειτουργία τους στηρίζεται σε μικρό αριθμό εργαζομένων, εξωτερικούς συνεργάτες και περιορισμένη παραγωγή πρωτότυπου περιεχομένου.

Παράλληλα, άνθρωποι της αγοράς αναγνωρίζουν ότι επί δεκαετίες διαμορφώθηκαν και «γκρίζες ζώνες», τόσο σε επίπεδο εταιρικών σχημάτων όσο και στον τρόπο λειτουργίας ορισμένων επιχειρήσεων.

Το μεγάλο ερώτημα: Θα εφαρμοστούν οι κανόνες για όλους;

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, οι υποψήφιοι θα πρέπει να διαθέτουν φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, να αποδεικνύουν τη διαφάνεια της ιδιοκτησίας τους και να πληρούν συγκεκριμένες τεχνικές και λειτουργικές προϋποθέσεις.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η μεγάλη δοκιμασία.

Γιατί η αγορά γνωρίζει ότι αρκετοί περιφερειακοί σταθμοί διαθέτουν σημαντικές οικονομικές εκκρεμότητες, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι πραγματικές δυνατότητες βιωσιμότητας απέχουν από τις απαιτήσεις ενός σύγχρονου τηλεοπτικού οργανισμού.

Το ερώτημα που ήδη συζητείται έντονα είναι αν οι έλεγχοι θα είναι ουσιαστικοί και σε βάθος ή αν τελικά θα επικρατήσει μια πιο «ευέλικτη» προσέγγιση προκειμένου να αποφευχθούν μαζικές ανατροπές στον τηλεοπτικό χάρτη.

Δεν θα χωρέσουν όλοι

Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο αφορά τον αριθμό των αδειών που θα προκηρυχθούν ανά περιφερειακή ζώνη.

Εάν οι υποψήφιοι είναι περισσότεροι από τις διαθέσιμες άδειες, θα ενεργοποιηθεί η διαδικασία μοριοδότησης, με βάση το πρωτότυπο πρόγραμμα, τον αριθμό εργαζομένων, την εμπειρία των στελεχών και τη συνεχή παρουσία στην αγορά.

Αυτό σημαίνει ότι για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η συνέχιση της λειτουργίας όλων των σημερινών σταθμών δεν θεωρείται δεδομένη.

Συγχωνεύσεις, εξαγορές και νέοι επιχειρηματικοί παίκτες

Παράγοντες του χώρου θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι η επόμενη ημέρα θα συνοδευτεί από νέες συνεργασίες, συγχωνεύσεις και πιθανές αλλαγές ιδιοκτησίας.

Οι σταθμοί με οργανωμένες δομές, επαρκές προσωπικό και οικονομική ευρωστία αναμένεται να έχουν σαφές πλεονέκτημα, ενώ όσοι στηρίζονται σε μοντέλα χαμηλού κόστους θα βρεθούν μπροστά σε δύσκολες αποφάσεις.

Μετά τα κανάλια, έρχεται η σειρά των ραδιοφώνων

Η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει ότι το επόμενο βήμα θα αφορά την οριστική αδειοδότηση των ραδιοφωνικών σταθμών, επιχειρώντας να κλείσει ακόμη μία εκκρεμότητα δεκαετιών.

Και εκεί, όμως, η πραγματικότητα παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με αυτή των περιφερειακών καναλιών, γεγονός που προμηνύει νέες ανακατατάξεις.

Το μεγάλο στοίχημα

Η αδειοδότηση των περιφερειακών καναλιών αποτελεί αναμφίβολα μια αναγκαία θεσμική παρέμβαση.

Το πραγματικό στοίχημα, όμως, δεν είναι η ψήφιση του νόμου.

Είναι αν η εφαρμογή του θα οδηγήσει σε μια πιο υγιή, βιώσιμη και πολυφωνική περιφερειακή ενημέρωση ή αν, τελικά, θα αποτελέσει την αφετηρία για μια νέα συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης σε λιγότερα και οικονομικά ισχυρότερα χέρια.

Γιατί, όπως παραδέχονται ακόμη και άνθρωποι της αγοράς, η επόμενη τριετία ίσως αποδειχθεί η πιο κρίσιμη στην ιστορία της ιδιωτικής περιφερειακής τηλεόρασης.