Υπάρχουν στιγμές που ένα περιστατικό ξεπερνά την εικόνα του καβγά, της έντασης ή της προσωπικής αντιπαράθεσης. Γίνεται πολιτικό σύμβολο. Και το επεισόδιο ανάμεσα στον Βαγγέλη Μαρινάκη και τον Γρηγόρη Δημητριάδη στα επίσημα του Telecom Center ήταν ακριβώς αυτό: μια σκηνή που αποκάλυψε με τον πιο ωμό τρόπο το πραγματικό πρόσωπο ενός συστήματος εξουσίας που εδώ και χρόνια κινείται στο παρασκήνιο της χώρας.

Από τη μία πλευρά, ένας πανίσχυρος επιχειρηματικός παράγοντας με τεράστια επιρροή σε ποδόσφαιρο, media και δημόσια ζωή. Από την άλλη, ο άνθρωπος που αποτέλεσε το πιο χαρακτηριστικό σύμβολο του μηχανισμού εξουσίας που στήθηκε μέσα στο Μέγαρο Μαξίμου επί Κυριάκου Μητσοτάκη. Ένας μηχανισμός παρακολουθήσεων, ελέγχου, διασυνδέσεων και σκοτεινών δικτύων, που τραυμάτισε βαθιά τη δημοκρατική λειτουργία της χώρας.

Ο Γρηγόρης Δημητριάδης δεν είναι ένας «πρώην συνεργάτης» που απλώς βρέθηκε σε ένα γήπεδο και ενεπλάκη σε καβγά. Είναι το πολιτικό πρόσωπο που ταυτίστηκε όσο λίγοι με το σκάνδαλο των υποκλοπών και το Predator. Το όνομά του συνδέθηκε με τον πυρήνα ενός δεξιού παρακρατικού μηχανισμού που, με γνώση και πολιτικές ευλογίες του ίδιου του Κυριάκου Μητσοτάκη, λειτούργησε μέσα στο Μαξίμου σαν κράτος εν κράτει.

Και αυτό ακριβώς κάνει το περιστατικό ακόμη πιο αποκαλυπτικό. Γιατί πίσω από τις χειρονομίες, τις φωνές και τις σπρωξιές, αποκαλύφθηκε η νοοτροπία μιας εξουσίας που επί χρόνια πίστεψε ότι είναι άτρωτη. Ότι μπορεί να παρακολουθεί πολιτικούς αντιπάλους, δημοσιογράφους, επιχειρηματίες, στρατιωτικούς, χωρίς ποτέ να λογοδοτήσει πραγματικά.

Το βίντεο από το κλειστό κύκλωμα ασφαλείας κατέγραψε μια εικόνα ντροπής για τη δημόσια ζωή της χώρας. Και οι δύο πρωταγωνιστές εκτέθηκαν. Γιατί όταν άνθρωποι με τόσο μεγάλη ισχύ μετατρέπουν έναν ευρωπαϊκό τελικό σε πεδίο προσωπικής σύγκρουσης, το πρόβλημα δεν είναι «οπαδικό». Είναι βαθιά πολιτικό και θεσμικό.

Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά. Ο Βαγγέλης Μαρινάκης είναι ένας επιχειρηματικός παράγοντας που δρα μέσα στη σκληρή ζώνη της οικονομικής και αθλητικής ισχύος. Ο Δημητριάδης, όμως, υπήρξε κομβικό πολιτικό πρόσωπο της κυβερνητικής εξουσίας. Υπήρξε ο άνθρωπος του «στενού πυρήνα». Ο άνθρωπος που βρισκόταν δίπλα στον πρωθυπουργό όταν στήνονταν οι μηχανισμοί ελέγχου και επιτήρησης.

Και ίσως αυτό είναι το πιο επικίνδυνο στοιχείο της υπόθεσης: ότι το σύστημα που εκτέθηκε με το Predator δεν εξαφανίστηκε ποτέ πραγματικά. Απλώς κρύφτηκε πίσω από παραιτήσεις, επικοινωνιακές ασκήσεις και σιωπές. Οι ίδιες παρέες, οι ίδιες διαδρομές εξουσίας, οι ίδιες αντιλήψεις παραμένουν ενεργές.

Το επεισόδιο στο Telecom Center δεν ήταν μια «παραφωνία». Ήταν μια ρωγμή μέσα από την οποία φάνηκε ξανά ο πραγματικός μηχανισμός της εξουσίας στην Ελλάδα του Μητσοτάκη. Ένα πλέγμα πολιτικής προστασίας, οικονομικής δύναμης, μηχανισμών ασφαλείας και παρακρατικής λογικής που θεωρεί ότι όλα επιτρέπονται.

Και αν κάτι σοκάρει περισσότερο, δεν είναι οι εικόνες της έντασης. Είναι το γεγονός ότι ένα κομμάτι του πολιτικού συστήματος εξακολουθεί να συμπεριφέρεται σαν να μην συνέβη ποτέ τίποτα. Σαν το Predator να ήταν μια «παρεξήγηση». Σαν η δημοκρατική εκτροπή να μπορεί να ξεχαστεί με λίγη επικοινωνία και μερικές παραιτήσεις βιτρίνας.

Μόνο που η κοινωνία θυμάται. Και κάθε τέτοια εικόνα επαναφέρει τη δυσάρεστη αλήθεια: ότι πίσω από τη βιτρίνα της «κανονικότητας», χτίστηκε ένα σύστημα εξουσίας που λειτούργησε με όρους σκοτεινού παρασκηνίου.

Πασχάλης Θ. Τόσιος
Για τον Καθημερινό Παρατηρητή