Η 29η Ιουνίου κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορική διαδρομή των Σερρών. Είναι η ημέρα κατά την οποία, το 1913, η πόλη απελευθερώθηκε οριστικά κατά τη διάρκεια του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου, επισφραγίζοντας το τέλος μιας μακράς περιόδου ξένης κυριαρχίας και την ένταξή της στον εθνικό κορμό της Ελλάδας.

Πρόκειται για μια ημερομηνία που δεν αφορά μόνο τη στρατιωτική ιστορία του τόπου, αλλά αποτελεί σημείο αναφοράς για τη συλλογική μνήμη, την εθνική αυτογνωσία και τη διαρκή υπενθύμιση των θυσιών που απαιτήθηκαν για την ελευθερία της Μακεδονίας.

Οι Σέρρες βρέθηκαν στο επίκεντρο των πολεμικών συγκρούσεων της περιόδου. Οι κάτοικοί τους βίωσαν την καταστροφή, τις απώλειες και τις δραματικές συνέπειες του πολέμου. Η τελική απελευθέρωση της πόλης στις 29 Ιουνίου 1913 αποτέλεσε τη δικαίωση των αγώνων του ελληνισμού και άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της περιοχής.

Ωστόσο, η ιστορία δεν γράφεται μόνο στα πεδία των μαχών. Διαμορφώνεται και στα κέντρα λήψης των μεγάλων πολιτικών αποφάσεων. Για τον λόγο αυτό, η επέτειος αποτελεί και μια αφορμή να αναγνωριστεί η συμβολή εκείνων που με τη διορατικότητα και τη στρατηγική τους δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για τις μεγάλες εθνικές επιτυχίες.

Ανάμεσα στις προσωπικότητες αυτές δεσπόζει ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Ως πρωθυπουργός της Ελλάδας κατά την κρίσιμη περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων, διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στη συγκρότηση της Βαλκανικής Συμμαχίας, στην αναδιοργάνωση του κράτους και των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και στη χάραξη μιας αποτελεσματικής διπλωματικής στρατηγικής που επέτρεψε στην Ελλάδα να διευρύνει τα σύνορά της και να απελευθερώσει μεγάλες περιοχές του ελληνισμού.

Η συμβολή του δεν περιορίστηκε στη διαχείριση των πολεμικών επιχειρήσεων. Συνδέθηκε με μια συνολική εθνική στρατηγική που μετέβαλε τη θέση της Ελλάδας στα Βαλκάνια και διαμόρφωσε το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάχθηκε και η απελευθέρωση των Σερρών.

Η αναγνώριση αυτής της προσφοράς δεν αφαιρεί τίποτε από τη δόξα των αξιωματικών, των στρατιωτών και των απλών ανθρώπων που πολέμησαν και θυσιάστηκαν. Αντίθετα, ολοκληρώνει την ιστορική αφήγηση, αποδίδοντας στον καθένα τον ρόλο που του αναλογεί.

Ιδιαίτερο συμβολισμό αποκτά και η ιστορική φωτογραφία του 1916, στην οποία ο Ελευθέριος Βενιζέλος παραδίδει στον συνταγματάρχη Χριστοδούλου, στη Θεσσαλονίκη, τη σημαία που προσέφεραν Ελληνίδες κυρίες στο 4ο Σύνταγμα της Μεραρχίας Σερρών. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη σύνδεση της πολιτικής ηγεσίας, του στρατού και της κοινωνίας σε μια από τις σημαντικότερες περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Η ιστορική μνήμη δεν εξαντλείται στους εορτασμούς και στις επετειακές αναφορές. Αποτελεί στοιχείο ταυτότητας, γνώσης και αυτογνωσίας. Οι κοινωνίες που γνωρίζουν την ιστορία τους μπορούν να κατανοούν καλύτερα το παρόν και να σχεδιάζουν με μεγαλύτερη ευθύνη το μέλλον τους.

Η 29η Ιουνίου υπενθυμίζει ότι η ελευθερία δεν υπήρξε ποτέ αυτονόητη. Κατακτήθηκε με θυσίες, πολιτική διορατικότητα, στρατιωτική γενναιότητα και συλλογική προσπάθεια. Αυτή ακριβώς είναι η παρακαταθήκη που οφείλουμε να διαφυλάξουμε και να μεταδώσουμε στις επόμενες γενιές.

 Φωτογραφία

«Εκείνοι που ύψωσαν τη σημαία της Ελληνικής Πατρίδας». Ο Ελευθέριος Βενιζέλος παραδίδει στον συνταγματάρχη Χριστοδούλου, στη Θεσσαλονίκη, τη σημαία που προσέφεραν Ελληνίδες κυρίες στο 4ο Σύνταγμα της Μεραρχίας Σερρών (1916). Από το έργο Collection de la Guerre IV – L'Illustration, Tome CXLVIII (Ιούλιος–Δεκέμβριος 1916).