Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ βοηθήματος δρομολογούνται για το 2027, με βασικό στόχο τη διόρθωση των στρεβλώσεων που έχουν αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια και οδηγούν σε αισθητές μειώσεις των ποσών για χιλιάδες ασφαλισμένους.

Το ισχύον σύστημα, που εφαρμόζεται από το 2014, προβλέπει δύο διαφορετικούς τρόπους υπολογισμού του εφάπαξ. Για τον ασφαλιστικό χρόνο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013, το ποσό υπολογίζεται με βάση το 60% του μέσου όρου των αποδοχών της καλύτερης πενταετίας της περιόδου 2009-2013. Για τα έτη ασφάλισης από το 2014 και μετά εφαρμόζεται διαφορετικός μαθηματικός τύπος, ο οποίος βασίζεται κυρίως στις καταβληθείσες εισφορές.

Η συγκεκριμένη μέθοδος έχει ως αποτέλεσμα, όσο περνούν τα χρόνια, να περιορίζεται σταδιακά το ύψος του εφάπαξ για όσους αποχωρούν από την εργασία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι απώλειες σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 23%, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό τόσο στους ασφαλισμένους όσο και στους ειδικούς της κοινωνικής ασφάλισης.

Στο πλαίσιο των αλλαγών που επεξεργάζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες, εξετάζεται η επέκταση της περιόδου αναφοράς που χρησιμοποιείται σήμερα για τον υπολογισμό του ευνοϊκότερου τμήματος του εφάπαξ, καθώς και η διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου για όσους αποχωρούν από την εργασία μετά το 2026.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο ισορροπημένο και δίκαιο σύστημα, που θα μειώνει τις ανισότητες μεταξύ παλαιών και νέων ασφαλισμένων, χωρίς να αλλοιώνεται η ανταποδοτικότητα του θεσμού.

Τα οριστικά μέτρα αναμένεται να οριστικοποιηθούν μέσα στο φθινόπωρο, ενώ οι νέες ρυθμίσεις προγραμματίζεται να τεθούν σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΦΚΑ, το ύψος του εφάπαξ εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον ασφαλιστικό φορέα. Το μέσο ποσό για τους πολιτικούς υπαλλήλους του Δημοσίου ανέρχεται περίπου στις 24.600 ευρώ, για τους δημοτικούς υπαλλήλους στις 21.200 ευρώ, ενώ στα ειδικά μισθολόγια διαμορφώνεται κοντά στις 40.000 ευρώ. Αντίστοιχα, υψηλότερα ποσά εξακολουθούν να καταγράφονται σε ορισμένα πρώην ειδικά ταμεία, όπως του ΟΣΕ και του ΟΤΕ.

Οι επερχόμενες αλλαγές αναμένεται να επηρεάσουν κυρίως τους ασφαλισμένους που θα συνταξιοδοτηθούν τα επόμενα χρόνια, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στις τελικές αποφάσεις και στον νέο μαθηματικό τύπο που θα καθορίσει το ύψος του εφάπαξ για τις επόμενες γενιές συνταξιούχων.