Οι πρόσφατες δηλώσεις του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ για την κυβέρνηση Καραμανλή δεν ήρθαν από το πουθενά.
Δεν αποτελούν μια «προσωπική πικρία» ή μια συγκυριακή πολιτική τοποθέτηση.
Αντιθέτως, συνδέονται με ένα τεράστιο ευρωπαϊκό κεφάλαιο που στην Ελλάδα επιχειρήθηκε επί χρόνια να ξεχαστεί: τις επίσημες εκθέσεις και τα πορίσματα ευρωπαϊκών θεσμών για τις δημοσιονομικές αλχημείες της περιόδου πριν από τη χρεοκοπία.

Ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν παραδέχθηκε ότι το «μεγάλο λάθος» του ήταν πως δεν έθεσε εγκαίρως την κυβέρνηση Καραμανλή ενώπιον των ευθυνών της, επειδή όπως είπε  «τον πίστευε αφελώς».
Μια φράση που ουσιαστικά επαναφέρει στο προσκήνιο όσα κατέγραφαν ήδη από τότε ευρωπαϊκές εκθέσεις για παραποίηση στοιχείων, αναξιοπιστία δεδομένων και συστηματική απόκρυψη της πραγματικής κατάστασης της ελληνικής οικονομίας.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση ήταν η πολυσυζητημένη έρευνα των ευρωπαϊκών θεσμών και της Eurostat για τα λεγόμενα “Greek Statistics”.
Σε εκείνα τα πορίσματα καταγραφόταν με σαφήνεια ότι επί σειρά ετών τα ελληνικά δημοσιονομικά στοιχεία δεν αντανακλούσαν την πραγματικότητα, ενώ γινόταν λόγος για σοβαρές αδυναμίες αξιοπιστίας, πολιτικές παρεμβάσεις και στρεβλή παρουσίαση των πραγματικών ελλειμμάτων.

Παράλληλα, επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ευρωπαϊκές υπηρεσίες είχαν αναδείξει πως η Ελλάδα εισήλθε στην περίοδο της κρίσης με διογκωμένο χρέος, τεράστια ελλείμματα και μηχανισμούς ελέγχου ουσιαστικά αποδυναμωμένους.
Οι αναφορές εκείνης της περιόδου ήταν καταπέλτης για τον τρόπο λειτουργίας του ελληνικού κράτους και της οικονομικής διαχείρισης.

Κι όμως.

Στην Ελλάδα, μεγάλο μέρος του εγχώριου μιντιακού συστήματος επέλεξε να αντιμετωπίσει αυτές τις εκθέσεις είτε αποσπασματικά είτε σχεδόν απολογητικά.Οι πολιτικές ευθύνες θόλωσαν μέσα σε έναν γενικευμένο συμψηφισμό.
Η δημόσια συζήτηση μετατοπίστηκε γρήγορα από το «πώς φτάσαμε στη χρεοκοπία» στο «ποιος διαχειρίστηκε καλύτερα το μνημόνιο».

Έτσι, ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά σκάνδαλα της μεταπολίτευσης , η συστηματική αλλοίωση της πραγματικής εικόνας της οικονομίας , δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ στην Ελλάδα με το βάθος που αντιμετωπίστηκε στην Ευρώπη.

Οι δηλώσεις Γιούνκερ λειτουργούν σήμερα σαν καθυστερημένη επιβεβαίωση εκείνων των ευρωπαϊκών προειδοποιήσεων.
Επιβεβαιώνουν ότι στις Βρυξέλλες υπήρχε γνώση και ανησυχία πολύ πριν από την επίσημη κατάρρευση του 2010.
Και ταυτόχρονα φωτίζουν τη διαχρονική παθογένεια ενός πολιτικού συστήματος που συχνά προτιμούσε την επικοινωνιακή διαχείριση από την αλήθεια.

Το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι πως δεκαέξι χρόνια μετά, η χώρα μοιάζει να μην έχει συμφιλιωθεί πραγματικά με εκείνη την ιστορική περίοδο.
Αντί για ουσιαστική αυτοκριτική, κυριάρχησε μια διαδικασία πολιτικού «ξεπλύματος».
Πρόσωπα και κυβερνητικές περίοδοι που συνδέθηκαν με τη δημοσιονομική εκτροπή επανήλθαν σχεδόν αλώβητα στο δημόσιο αφήγημα, συχνά με τη βοήθεια ενός μιντιακού συστήματος που λειτούργησε περισσότερο ως μηχανισμός προστασίας παρά ως μηχανισμός ελέγχου.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο βαρύ συμπέρασμα της υπόθεσης:ότι η Ελλάδα δεν χρεοκόπησε μόνο οικονομικά.
Χρεοκόπησε και θεσμικά, όταν η αλήθεια θάφτηκε κάτω από πολιτικές σκοπιμότητες, επικοινωνιακές ασπίδες και διαπλεκόμενες σιωπές.