Η πολιτική ατμόσφαιρα που διαμορφώνεται γύρω από το Μέγαρο Μαξίμου θυμίζει ολοένα και περισσότερο μια εξουσία που καλείται να επιλέξει όχι τη βέλτιστη στρατηγική, αλλά τη λιγότερο επώδυνη διαδρομή. Εγκλωβισμένη ανάμεσα στις δημόσιες διαβεβαιώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη περί εξάντλησης της τετραετίας και στις ολοένα πιο έντονες εισηγήσεις για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, η κυβέρνηση δείχνει να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σύνθετο πολιτικό και οικονομικό αδιέξοδο.

Παρότι ο πρωθυπουργός επιμένει σε κάθε ευκαιρία  ,ακόμη και ενώπιον διεθνών μέσων ενημέρωσης ,ότι οι εθνικές εκλογές θα διεξαχθούν την άνοιξη του 2027, στο εσωτερικό της κυβέρνησης η συζήτηση φαίνεται να έχει μετατοπιστεί. Οι φωνές που εισηγούνται εκλογικό αιφνιδιασμό στα τέλη Σεπτεμβρίου πληθαίνουν, καθώς πολλοί εκτιμούν ότι ο χρόνος δεν λειτουργεί πλέον υπέρ της κυβέρνησης.

Η βιασύνη προδίδει ανησυχία

Η επιτάχυνση των νομοθετικών πρωτοβουλιών, η προσπάθεια να κλείσουν όλα τα ανοικτά μέτωπα στη Βουλή μέχρι τα τέλη Αυγούστου και η συμπίεση ακόμη και κορυφαίων θεσμικών διαδικασιών, όπως η Συνταγματική Αναθεώρηση, δεν αποτελούν ένδειξη πολιτικής άνεσης. Αντιθέτως, μαρτυρούν μια κυβέρνηση που επιδιώκει να εισέλθει σε προεκλογική τροχιά χωρίς θεσμικές εκκρεμότητες.

Το κρίσιμο δεκαήμερο μεταξύ 20 και 30 Αυγούστου θεωρείται καθοριστικό. Μέχρι τότε θα έχει ληφθεί η οριστική απόφαση. Η 28η Αυγούστου αποτελεί ουσιαστικά το τελευταίο χρονικό όριο για την προκήρυξη εκλογών, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή διεξαγωγή τους και η συμμετοχή των αποδήμων.

Ο Οκτώβριος, σύμφωνα με τις πληροφορίες που διακινούνται στο παρασκήνιο, δεν αποτελεί ελκυστική επιλογή. Όχι λόγω δεισιδαιμονιών, αλλά επειδή μέχρι τότε η κοινωνία θα έχει επιστρέψει στην πραγματικότητα της καθημερινότητας και θα αρχίσει να βιώνει το βάρος ενός δύσκολου χειμώνα.

Η ΔΕΘ και οι τελευταίες υποσχέσεις

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αναμένεται να αποτελέσει το τελευταίο μεγάλο πολιτικό χαρτί της κυβέρνησης. Πακέτο παροχών που φέρεται να υπερβαίνει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ, φορολογικές ελαφρύνσεις και εξαγγελίες προς τη μεσαία τάξη και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα θετικό κλίμα.

Ωστόσο, η κοινωνία εμφανίζεται ολοένα και πιο δύσπιστη. Η ακρίβεια εξακολουθεί να διαβρώνει τα εισοδήματα, η στεγαστική κρίση πιέζει τα νοικοκυριά και η αγορά συνεχίζει να κινείται σε καθεστώς αβεβαιότητας. Οι παροχές κινδυνεύουν να εκληφθούν περισσότερο ως προεκλογικό εργαλείο παρά ως μέρος ενός συνεκτικού σχεδίου για την οικονομία.

Η βαριά σκιά των σκανδάλων

Υπάρχει όμως και ένας ακόμη παράγοντας που προκαλεί έντονη ανησυχία στο κυβερνητικό επιτελείο. Πρόκειται για το πολιτικό βάρος που εξακολουθούν να παράγουν οι ανοιχτές υποθέσεις και ο φόβος νέων εξελίξεων.

Το σκάνδαλο των υποκλοπών, οι διαδοχικές αποκαλύψεις για ζητήματα διαφάνειας, οι υποθέσεις που παραμένουν υπό διερεύνηση, αλλά και η γενικότερη αίσθηση φθοράς που δημιουργείται από τη συσσώρευση κρίσεων, συνθέτουν ένα περιβάλλον διαρκούς πίεσης για την κυβέρνηση.

Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι ένας δύσκολος χειμώνας δεν θα συνοδεύεται μόνο από πληθωρισμό, ενεργειακές πιέσεις και κοινωνική δυσαρέσκεια. Θα συνοδεύεται και από τον κίνδυνο νέων αποκαλύψεων ή εξελίξεων που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέα πολιτικά μέτωπα και να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το ήδη βαρύ κλίμα.

Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί κυβερνητικοί παράγοντες θεωρούν πως οι κάλπες του Σεπτεμβρίου θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως μία προληπτική πολιτική κίνηση, πριν η φθορά αποκτήσει μη αναστρέψιμα χαρακτηριστικά.

Όταν η κάλπη μετατρέπεται σε δίλημμα

Το πραγματικό δίλημμα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη είναι σαφές. Αν επιλέξει πρόωρες εκλογές, θα βρεθεί αντιμέτωπος με το ερώτημα γιατί εγκαταλείπει τις δεσμεύσεις περί εξάντλησης της τετραετίας. Αν επιμείνει στην άνοιξη του 2027, θα κληθεί να διαχειριστεί έναν χειμώνα που μπορεί να πολλαπλασιάσει την πολιτική φθορά.

Και ίσως εκεί ακριβώς βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Οι κυβερνήσεις προσφεύγουν στις κάλπες είτε για να κεφαλαιοποιήσουν μια επιτυχία είτε για να προλάβουν μια δυσμενή εξέλιξη.

Αν τελικά επιλεγεί ο δρόμος των πρόωρων εκλογών, η απόφαση αυτή δύσκολα θα μπορεί να ερμηνευθεί ως έκφραση πολιτικής αυτοπεποίθησης. Θα μοιάζει περισσότερο με μια προσπάθεια διαφυγής από έναν ορίζοντα που, όσο πλησιάζει, προκαλεί ολοένα μεγαλύτερη ανησυχία.

Και όταν μια κυβέρνηση αρχίζει να φοβάται περισσότερο το αύριο παρά να σχεδιάζει γι' αυτό, τότε το πρόβλημα παύει να είναι αποκλειστικά δικό της. Μετατρέπεται σε πρόβλημα της ίδιας της χώρας.

Γράφει ο Πασχάλης Θ. Τόσιος