Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας έργο Τεχνητής Νοημοσύνης του υπουργείου Δικαιοσύνης
Νέα δημοσιογραφική έρευνα φέρνει στο προσκήνιο ερωτήματα για τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων, πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων και την υλοποίηση του έργου
Νέα δημοσιογραφική έρευνα φέρνει στο προσκήνιο ερωτήματα για τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων, πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων και την υλοποίηση του έργου
Σημαντικές διαστάσεις λαμβάνει η υπόθεση της εφαρμογής συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης στις ιατροδικαστικές υπηρεσίες της χώρας, καθώς νέα στοιχεία που βλέπουν το φως της δημοσιότητας αναδεικνύουν ερωτήματα για τη διαδικασία ανάθεσης, την υλοποίηση του έργου και τη διαχείριση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με δημοσιογραφική έρευνα του in.gr, η υπόθεση βρίσκεται ήδη υπό εξέταση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, καθώς το έργο χρηματοδοτείται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Το έργο αφορά την ανάπτυξη ψηφιακού συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης για την υποστήριξη των ιατροδικαστικών υπηρεσιών και ανατέθηκε, μέσω προγραμματικής σύμβασης που υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2023, σε εργαστήριο του Πανεπιστημίου Πειραιά.
Τα ερωτήματα που διερευνώνται
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ζητήματα που σχετίζονται με την επιλογή του φορέα υλοποίησης, ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων, αλλά και τη λειτουργική αποτελεσματικότητα του ίδιου του πληροφοριακού συστήματος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται σε φωτογραφικό υλικό από επίσημη παρουσίαση του έργου στο υπουργείο Δικαιοσύνης, τον Φεβρουάριο του 2024, το οποίο δημιουργεί ερωτήματα ως προς το χρονοδιάγραμμα συμμετοχής προσώπων που φέρονται να εντάχθηκαν μεταγενέστερα στο έργο.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε συγγενική σχέση στελέχους του υπουργείου με επιστήμονα που συμμετείχε στην ομάδα υλοποίησης, στοιχείο που αποτέλεσε αντικείμενο ελέγχου από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Αντιφάσεις που προκαλούν προβληματισμό
Σύμφωνα με την ίδια δημοσιογραφική έρευνα, υπηρεσιακές καταθέσεις και πόρισμα ελέγχου κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρξε εμπλοκή της υπηρεσιακής γραμματέως του υπουργείου στη διαδικασία επιλογής του έργου και ότι η συμμετοχή του συγγενικού της προσώπου προέκυψε μεταγενέστερα.
Ωστόσο, η παρουσία των ίδιων προσώπων στην επίσημη παρουσίαση του έργου αρκετές εβδομάδες πριν από την ολοκλήρωση των διαδικασιών επιλογής συνεργατών δημιουργεί νέα ερωτήματα, τα οποία αναμένεται να αξιολογηθούν από τις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές.
Ερωτήματα και για την πορεία του έργου
Η έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στη διαδικασία ανάθεσης.
Όπως αναφέρεται, το έργο έλαβε παράταση ολοκλήρωσης, ενώ διατυπώνονται ισχυρισμοί ότι η εφαρμογή δεν χρησιμοποιείται στην πράξη από τις ιατροδικαστικές υπηρεσίες.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε επιστημονικές εργασίες των ίδιων των συντελεστών του έργου, στις οποίες καταγράφονται περιορισμοί, ποσοστά αστοχιών και ανάγκη διαρκούς ανθρώπινης εποπτείας κατά τη χρήση του συστήματος, γεγονός που επαναφέρει τη διεθνή συζήτηση για τα όρια της Τεχνητής Νοημοσύνης σε κρίσιμους τομείς όπως η απονομή της δικαιοσύνης και η ιατροδικαστική.
Θεσμική διάσταση
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά έργο που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους και υλοποιείται σε έναν ευαίσθητο τομέα του κράτους.
Η διερεύνηση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αναμένεται να εξετάσει εάν τηρήθηκαν οι κανόνες διαφάνειας, αν υπήρξαν περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων, καθώς και εάν οι διαδικασίες επιλογής και υλοποίησης του έργου ήταν σύμφωνες με το ευρωπαϊκό και εθνικό θεσμικό πλαίσιο.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη δικαστική κρίση για την υπόθεση και οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη.
Το θέμα βρίσκεται υπό διερεύνηση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Οι αναφορές αφορούν στοιχεία που παρουσιάζονται στη δημοσιογραφική έρευνα και δεν συνιστούν δικαστικά διαπιστωμένα γεγονότα. Όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα απολαμβάνουν το τεκμήριο της αθωότητας μέχρι την έκδοση οριστικής δικαστικής απόφασης.
Πηγή: Δημοσιογραφική έρευνα του in.gr – Βασίλης Λαμπρόπουλος.
