Η διεύρυνση μιας πολιτικής παράταξης δεν είναι μεταγραφική περίοδος. Δεν είναι άθροισμα βουλευτών, αναζήτηση διαθέσιμων υποψηφίων ούτε διανομή θέσεων στα ψηφοδέλτια. Είναι πρωτίστως πολιτική διαδικασία, η οποία προϋποθέτει σχέδιο, αρχές, κοινωνικές αναφορές και καθαρή απάντηση στο ερώτημα: με ποιους, για ποιον σκοπό και με ποια πολιτική κατεύθυνση;

Αυτά ακριβώς τα στοιχεία απουσιάζουν από τις κινήσεις που φέρεται να πραγματοποιεί σήμερα η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Οι παρασκηνιακές επαφές με ανεξάρτητους, πρώην βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και στελέχη που αποχώρησαν από το κόμμα του Στέφανου Κασσελάκη δεν συνθέτουν από μόνες τους μια μεγάλη δημοκρατική και προοδευτική παράταξη. Αντίθετα, δημιουργούν την εικόνα ενός κόμματος που αδυνατεί να έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων και περιορίζεται στην επιλογή προσώπων από το πολιτικό «κάτω ράφι».

Τα ψηφοδέλτια δεν είναι κολυμβήθρα πολιτικής αναβάπτισης

Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται να προσφέρει χώρο και κυρίως μια πιθανή θέση στα ψηφοδέλτια  σε πρόσωπα που αναζητούν την επόμενη στάση της προσωπικής τους διαδρομής. Σε αρκετές περιπτώσεις πρόκειται για στελέχη που έχουν ήδη κριθεί πολιτικά, που δεν κατάφεραν να διαμορφώσουν ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα ή να παρουσιάσουν κάποια ιδιαίτερα σημαντική πολιτική συνεισφορά.

Η Χαριλάου Τρικούπη μοιάζει έτσι να λειτουργεί περισσότερο ως καταφύγιο για τα πολιτικά «ορφανά» της διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ και της περιπέτειας Κασσελάκη, παρά ως το κέντρο ανασύνθεσης της δημοκρατικής παράταξης.

Δεν είναι δυνατόν το δικαίωμα συμμετοχής στα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ να αντιμετωπίζεται σαν αντάλλαγμα μιας προσωπικής μετακίνησης. Ούτε μπορούν τα ψηφοδέλτια να μετατρέπονται σε κολυμβήθρα πολιτικής αναβάπτισης για πρόσωπα που έρχονται χωρίς ουσιαστική αυτοκριτική, χωρίς καθαρή πολιτική τοποθέτηση και χωρίς προηγούμενη συζήτηση με την οργανωμένη βάση.

Πολιτικός πανικός αντί στρατηγικής

Η εικόνα αυτή ενισχύει την εντύπωση ότι η ηγεσία βρίσκεται υπό την πίεση των δημοσκοπήσεων και αναζητεί κινήσεις άμεσου εντυπωσιασμού. Θεωρεί, πιθανότατα, ότι η αύξηση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ή η προσθήκη αναγνωρίσιμων ονομάτων μπορεί να δημιουργήσει τεχνητά μια εικόνα πολιτικής δυναμικής.

Όμως η αριθμητική διεύρυνση δεν ισοδυναμεί με πολιτική και κοινωνική διεύρυνση. Ένας επιπλέον βουλευτής δεν προσθέτει αυτομάτως αξιοπιστία, ιδιαίτερα όταν η ένταξή του δεν αποτελεί αποτέλεσμα πολιτικής σύγκλισης αλλά προσωπικού υπολογισμού.

Το ΠΑΣΟΚ δεν χρειάζεται να μαζέψει οποιονδήποτε αναζητεί διέξοδο για τη συνέχιση της πολιτικής του καριέρας. Χρειάζεται να απευθυνθεί στην κοινωνία, στους νέους ανθρώπους, στον κόσμο της εργασίας, στην αυτοδιοίκηση, στα συνδικάτα, στην επιστημονική κοινότητα και στους ενεργούς πολίτες που παραμένουν πολιτικά άστεγοι. Εκεί βρίσκεται η πραγματική δεξαμενή μιας νέας δημοκρατικής παράταξης , όχι αποκλειστικά στους διαδρόμους της Βουλής.

Η διεύρυνση χρειάζεται κανόνες και αξιολόγηση

Μια αξιόπιστη διαδικασία διεύρυνσης θα έπρεπε να στηρίζεται σε συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

• Σε ξεκάθαρο πολιτικό και ιδεολογικό πλαίσιο.
• Σε δημόσια δέσμευση απέναντι στο πρόγραμμα και στις αρχές της παράταξης.
• Σε αξιολόγηση της πολιτικής διαδρομής κάθε προσώπου.
• Σε ουσιαστικό διάλογο με τις οργανώσεις και τις τοπικές κοινωνίες.
• Σε σεβασμό προς τα στελέχη που κράτησαν το ΠΑΣΟΚ όρθιο στα δύσκολα χρόνια.
• Σε διαφανείς κανόνες για τη συμμετοχή στα ψηφοδέλτια.

Χωρίς αυτές τις εγγυήσεις, η υποτιθέμενη διεύρυνση κινδυνεύει να γίνει μια συμφωνία κορυφής, μακριά από την κοινωνία και την οργανωμένη βάση του κόμματος.

Η μεγάλη παράταξη δεν χτίζεται με πολιτικά απομεινάρια

Το ΠΑΣΟΚ έχει ιστορία, κοινωνικές ρίζες και πολιτικό προσωπικό. Δεν μπορεί να συμπεριφέρεται σαν μικρό και ανασφαλές κόμμα που περιμένει να περισυλλέξει τα απομεινάρια από τη διάλυση άλλων σχηματισμών. Ούτε επιτρέπεται να υποκαθιστά την πολιτική παραγωγή με μια βιαστική συλλογή υποψηφίων.

Η ανασυγκρότηση της δημοκρατικής παράταξης απαιτεί γενναίο άνοιγμα, αλλά όχι άνοιγμα χωρίς κανόνες. Απαιτεί σύνθεση, αλλά όχι άθροιση προσωπικών φιλοδοξιών. Απαιτεί νέα και αξιόλογα πρόσωπα, όχι ανακύκλωση εκείνων που αναζητούν απλώς μια ασφαλέστερη εκλογική στέγη.

Αν η ηγεσία συνεχίσει με αυτή τη λογική, δεν θα δημιουργήσει μια μεγάλη προοδευτική παράταξη. Θα κατασκευάσει ένα πρόχειρο πολιτικό άθροισμα χωρίς συνεκτικό λόγο, χωρίς εσωτερική νομιμοποίηση και χωρίς πραγματική κοινωνική δυναμική.

Η δημοκρατική παράταξη δεν μπορεί να οικοδομηθεί με «μεταγραφές από το κάτω ράφι». Χρειάζεται πολιτική πυξίδα, αξιοκρατία, δημοκρατία και καθαρό σχέδιο εξουσίας. Και αυτά, μέχρι στιγμής, δεν διακρίνονται στη διαδικασία που ακολουθείται.