Σε μια περίοδο όπου το δημογραφικό εξελίσσεται ίσως στη μεγαλύτερη κοινωνική και αναπτυξιακή πρόκληση της χώρας, ο Δήμος Θεσσαλονίκης επέλεξε να περάσει από τις διαπιστώσεις στις πράξεις.

Η δημοτική αρχή ανακοίνωσε ένα ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων ενίσχυσης της οικογένειας, με στόχο να στηρίξει έμπρακτα τα νέα ζευγάρια και να δημιουργήσει ουσιαστικά κίνητρα για την απόκτηση παιδιών.

Μεταξύ των σημαντικότερων παρεμβάσεων περιλαμβάνονται:

• εφάπαξ οικονομική ενίσχυση 1.000 ευρώ για κάθε τρίτο και τέταρτο παιδί,
• δωρεάν παροχή πάνας για έναν χρόνο,
• μείωση κατά 70% των δημοτικών τελών για τρία χρόνια στα νέα ζευγάρια που αποκτούν το πρώτο τους παιδί,
• συμπληρωματικές δράσεις κοινωνικής στήριξης της μητρότητας και της οικογένειας.

Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που αναμφίβολα αξίζει να πιστωθεί στη δημοτική αρχή της Θεσσαλονίκης. Όχι γιατί τα συγκεκριμένα μέτρα από μόνα τους θα αναστρέψουν το δημογραφικό πρόβλημα, αλλά γιατί στέλνουν ένα ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα: ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να παραμένει θεατής μπροστά στη μεγαλύτερη πρόκληση της επόμενης δεκαετίας.

Όταν ένας δήμος αναλαμβάνει πρωτοβουλία

Είναι εύκολο για κάθε δημοτική αρχή να υποστηρίζει ότι το δημογραφικό αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της κεντρικής κυβέρνησης.

Είναι όμως πολύ δυσκολότερο να σχεδιάζει και να εφαρμόζει πολιτικές που, μέσα στις οικονομικές δυνατότητές της, επιχειρούν να δώσουν πραγματική ανάσα στις οικογένειες.

Η Θεσσαλονίκη επέλεξε τον δεύτερο δρόμο.

Δεν περίμενε κάποιο ειδικό κρατικό πρόγραμμα. Δεν περιορίστηκε σε ευχολόγια ή ημερίδες. Παρουσίασε συγκεκριμένα μέτρα, κοστολογημένα και με σαφή κοινωνικό στόχο.

Και αυτό, ανεξάρτητα από την πολιτική αξιολόγηση που μπορεί να κάνει κανείς, αποτελεί μια θετική πρωτοβουλία που αξίζει να αναγνωριστεί.

Οι Σέρρες μπορούν να μείνουν αμέτοχες;

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν μεταφέρεται στον Δήμο Σερρών.

Ο νομός συγκαταλέγεται εδώ και χρόνια στις περιοχές που βιώνουν με ιδιαίτερη ένταση τις συνέπειες της υπογεννητικότητας, της γήρανσης του πληθυσμού και της φυγής των νέων προς τα μεγάλα αστικά κέντρα ή το εξωτερικό.

Κάθε χρόνο τα δημογραφικά στοιχεία επιβεβαιώνουν τη συρρίκνωση του πληθυσμού.

Τα χωριά αδειάζουν.

Τα σχολεία μειώνουν μαθητές.

Οι γεννήσεις λιγοστεύουν.

Και όμως, μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί κάποιο ολοκληρωμένο δημοτικό σχέδιο αντιμετώπισης του προβλήματος.

Εύλογα ερωτήματα προς τη δημοτική αρχή Σερρών

Με αφορμή την πρωτοβουλία του Δήμου Θεσσαλονίκης, προκύπτουν ορισμένα ερωτήματα που δύσκολα μπορούν να αγνοηθούν:

• Υπάρχει σχεδιασμός για δημοτικές πολιτικές ενίσχυσης της οικογένειας;
• Έχει εξεταστεί η δυνατότητα οικονομικής ενίσχυσης των πολύτεκνων ή των νέων γονέων;
• Θα μπορούσε να υπάρξει σημαντική μείωση δημοτικών τελών για οικογένειες με μικρά παιδιά ή για νέους δημότες που δημιουργούν οικογένεια;
• Έχουν αναζητηθεί εθνικά ή ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία που θα μπορούσαν να στηρίξουν τέτοιες δράσεις;
• Έχει τεθεί ποτέ ως κεντρική πολιτική προτεραιότητα το δημογραφικό στο Δημοτικό Συμβούλιο;

Δεν χρειάζεται αντιγραφή. Χρειάζεται πολιτική βούληση.

Προφανώς ο Δήμος Θεσσαλονίκης διαθέτει μεγαλύτερο προϋπολογισμό από τον Δήμο Σερρών.

Κανείς δεν ζητά την αυτούσια αντιγραφή των ίδιων μέτρων.

Αυτό που εύλογα ζητά η κοινωνία είναι να υπάρξει μια αντίστοιχη φιλοσοφία.

Κάθε δήμος μπορεί να σχεδιάσει πολιτικές προσαρμοσμένες στις δυνατότητές του.

Μικρότερες οικονομικές ενισχύσεις.

Μειώσεις δημοτικών τελών.

Ενίσχυση δημοτικών βρεφονηπιακών σταθμών.

Παροχή βρεφικών ειδών.

Κίνητρα για νέες οικογένειες.

Συνεργασίες με τοπικές επιχειρήσεις για παροχές προς νέους γονείς.

Το ζήτημα δεν είναι το ύψος της δαπάνης.

Είναι η επιλογή των προτεραιοτήτων.

Το δημογραφικό είναι το μεγαλύτερο αναπτυξιακό ζήτημα

Οι Σέρρες συζητούν καθημερινά για έργα, αναπλάσεις, κυκλοφοριακές παρεμβάσεις και τεχνικά προγράμματα.

Όλα αυτά έχουν τη σημασία τους.

Όμως καμία πόλη δεν μπορεί να αναπτυχθεί όταν κάθε χρόνο έχει λιγότερα παιδιά, λιγότερους νέους και περισσότερους ηλικιωμένους.

Το δημογραφικό δεν αποτελεί απλώς κοινωνικό ζήτημα.

Είναι ζήτημα οικονομίας, εργασίας, σχολείων, αγοράς, ανάπτυξης και τελικά επιβίωσης της ίδιας της τοπικής κοινωνίας.

Η πρωτοβουλία του Δήμου Θεσσαλονίκης αποδεικνύει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο.

Το ερώτημα πλέον είναι αν η δημοτική αρχή Σερρών θα ανοίξει αυτή τη συζήτηση και θα παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο στήριξης της οικογένειας ή αν θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει το δημογραφικό ως ένα πρόβλημα που αφορά αποκλειστικά την κεντρική διοίκηση.

Γιατί οι αριθμοί δεν περιμένουν. Και κάθε χρονιά που περνά χωρίς πρωτοβουλίες, είναι μια χρονιά που χάνεται για το μέλλον του τόπου.

Καθημερινός Παρατηρητής