Η Ελλάδα βιώνει ίσως την πιο επικίνδυνη πολιτική συνθήκη της μεταπολιτευτικής περιόδου. Όχι μόνο γιατί κυβερνάται από μια εξουσία που έχει βουτήξει ολοκληρωτικά μέσα στα σκάνδαλα, στην αλαζονεία και στη θεσμική εκτροπή, αλλά γιατί απέναντί της δεν διαμορφώνεται ένα πειστικό πολιτικό αντίβαρο ικανό να εκφράσει την κοινωνική δυσαρέσκεια και να προτείνει μια σοβαρή εναλλακτική πορεία διακυβέρνησης.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν βρίσκεται απλώς αντιμέτωπη με «φθορά». Βρίσκεται βυθισμένη μέσα σε μια διαρκή παραγωγή πολιτικής δυσωδίας. Υποκλοπές, Predator, ΟΠΕΚΕΠΕ, απευθείας αναθέσεις, συγκάλυψη, πελατειακό κράτος, επικοινωνιακή χειραγώγηση, υποβάθμιση θεσμών, χειραγώγηση της ενημέρωσης, αλαζονεία εξουσίας και μια κοινωνία που στενάζει κάτω από την ακρίβεια και την ανασφάλεια.

Πρόκειται για ένα μοντέλο διακυβέρνησης που δεν λειτουργεί πλέον ως κανονική δημοκρατική κυβέρνηση, αλλά ως ένα κλειστό σύστημα εξουσίας που αναπαράγει τον εαυτό του μέσω ελέγχου, φόβου, επικοινωνιακής υπεροπλίας και πολιτικής απουσίας αντιπάλου.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πιο τραγικό στοιχείο του σημερινού πολιτικού σκηνικού.

Παρά τη βαθιά κοινωνική δυσαρέσκεια και τη συσσωρευμένη αγανάκτηση, η πολιτική φθορά της κυβέρνησης δεν αποτυπώνεται στον βαθμό που θα αναλογούσε στην εικόνα και στην ποιότητα της διακυβέρνησής της. Μια κυβέρνηση που υπό φυσιολογικές πολιτικές συνθήκες θα έπρεπε να βρίσκεται σε συνθήκες σοβαρής απονομιμοποίησης, εξακολουθεί να διατηρεί πολιτική κυριαρχία.

Όχι επειδή πείθει. Όχι επειδή εμπνέει. Αλλά επειδή απέναντί της δεν υπάρχει σήμερα μια δύναμη ικανή να συγκροτήσει μια αξιόπιστη, σοβαρή και πειστική εναλλακτική πρόταση εξουσίας.

Το ΠΑΣΟΚ είχε ιστορικά, πολιτικά και κοινωνικά όλες τις προϋποθέσεις να αποτελέσει αυτόν τον πόλο. Να εκφράσει την κοινωνική κόπωση, τη δημοκρατική αγωνία και την ανάγκη πολιτικής αλλαγής. Να συγκροτήσει μια σοβαρή κυβερνητική πρόταση απέναντι σε μια κυβέρνηση που καταρρέει ηθικά και θεσμικά.

Αντί όμως να μετατραπεί σε φορέα πολιτικής ανατροπής, εγκλωβίστηκε στις αδυναμίες της ηγεσίας του.

Οι τελευταίες εσωκομματικές εκλογές δεν παρήγαγαν έναν ηγέτη με πολιτικό βάρος, δυναμική εξουσίας και πρωθυπουργικά χαρακτηριστικά. Αντίθετα, παγίωσαν την εικόνα ενός κόμματος χαμηλών προσδοκιών, χωρίς νεύρο, χωρίς πολιτική ορμή και χωρίς την ικανότητα να πείσει την κοινωνία ότι μπορεί να κυβερνήσει τη χώρα.

Και αυτό είναι το μεγάλο πολιτικό αδιέξοδο της εποχής: μια κυβέρνηση βυθισμένη στα σκάνδαλα και στην παρακμή της εξουσίας, απέναντι σε μια αντιπολίτευση που αδυνατεί να συγκροτήσει πραγματική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.

Έτσι η κοινωνική οργή δεν μετατρέπεται σε πολιτική αλλαγή. Μετατρέπεται σε απογοήτευση, παραίτηση και πολιτικό κυνισμό.

Η χώρα μοιάζει εγκλωβισμένη σε έναν φαύλο κύκλο παρακμής, όπου η ανεπάρκεια της αντιπολίτευσης λειτουργεί τελικά ως ο μεγαλύτερος σύμμαχος της κυβέρνησης.

Και αυτή είναι ίσως η πιο νοσηρή εξέλιξη για μια δημοκρατία: όταν μια εξουσία παραμένει κυρίαρχη όχι λόγω ποιότητας, αξιοπιστίας ή οράματος, αλλά επειδή κανείς απέναντί της δεν καταφέρνει να πείσει ότι μπορεί να την αντικαταστήσει.

Πασχάλης Θ. Τόσιος
Για τον Καθημερινό Παρατηρητή