Διότι πίσω από τα ηχηρά ονόματα, τα ακαδημαϊκά βιογραφικά και τις δημόσιες παρουσίες υψηλού κύρους, σχηματίζεται μια πολιτικά γνώριμη εικόνα: η εικόνα μιας Αριστεράς που εξακολουθεί να έχει ισχυρή πρόσβαση στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα, στα τηλεοπτικά πάνελ, στους χώρους της διανόησης και των επαγγελματικών ελίτ, αλλά δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να συναντήσει την κοινωνία της καθημερινής πίεσης.

Κοιτάζοντας τη λίστα, δύσκολα περνά απαρατήρητο το κοινωνικό της αποτύπωμα. Πανεπιστημιακοί, δικηγόροι, γιατροί, συγγραφείς, καλλιτέχνες, άνθρωποι με ισχυρό μορφωτικό και πολιτισμικό κεφάλαιο. Πρόσωπα αναγνωρίσιμα, σοβαρά, συχνά με δημόσια επιρροή.

Μόνο που η πολιτική δεν κρίνεται στις αίθουσες συνεδρίων ούτε στις παρέες της προοδευτικής διανόησης. Κρίνεται στο αν ένα πολιτικό σχέδιο μπορεί να αποκτήσει πραγματική κοινωνική γείωση.

Και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα.

Γιατί μέσα στις 301 υπογραφές ο παρατηρητικός αναγνώστης ψάχνει σχεδόν ενστικτωδώς να βρει τους ανθρώπους της επισφάλειας και της καθημερινής εργασιακής ανασφάλειας. Τους νέους που δουλεύουν σε delivery, τα παιδιά των call centers, τους συμβασιούχους, τους χαμηλόμισθους εργαζόμενους της εστίασης, τους νοσηλευτές, τους ανθρώπους που ζουν με μπλοκάκι και αβεβαιότητα.

Και τελικά συναντά κυρίως εκείνους που αρθρογραφούν γι’ αυτούς.

Αυτό ακριβώς είναι και το πολιτικό παράδοξο της ΕΛΑΣ. Η πρωτοβουλία μοιάζει να αντιμετωπίζει τη συγκεκριμένη σύνθεση ως απόδειξη σοβαρότητας και κοινωνικής διείσδυσης, ενώ στην πραγματικότητα καταγράφει ακριβώς το πρόβλημα που εδώ και χρόνια ταλαιπωρεί μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής Αριστεράς: τη μετατροπή της σε πολιτική έκφραση μορφωμένων μεσαίων στρωμάτων που μιλούν για τις λαϊκές τάξεις χωρίς πλέον να προέρχονται από αυτές.

Η λεγόμενη «βραχμανική Αριστερά» δεν είναι θεωρητική συζήτηση πανεπιστημιακών. Είναι μια υπαρκτή πολιτική πραγματικότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Και η λίστα των 301 λειτούργησε σχεδόν σαν ζωντανή επιβεβαίωσή της.

Η ειρωνεία είναι ότι όσο περισσότερο η ΕΛΑΣ επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο χώρος της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας, τόσο περισσότερο η ιδρυτική της εικόνα παραπέμπει σε ένα πολιτικό και πολιτισμικό περιβάλλον αρκετά απομακρυσμένο από τις κοινωνικές δυνάμεις που υποτίθεται ότι θέλει να εκπροσωπήσει.

Και αυτό είναι ίσως το σοβαρότερο πρόβλημα του εγχειρήματος. Όχι η οργανωτική του συγκρότηση. Ούτε η έλλειψη προβεβλημένων στελεχών. Αυτά υπάρχουν.

Αυτό που λείπει είναι η κοινωνική όσμωση.

Γιατί κανένα πολιτικό σχέδιο δεν μετατρέπεται σε πραγματικό κοινωνικό ρεύμα μόνο με υπογραφές ανθρώπων υψηλού κύρους, όσο αξιόλογοι κι αν είναι. Χρειάζεται να εμφανιστούν οι κοινωνικές δυνάμεις που θα δουν μέσα σε αυτό τον εαυτό τους, την αγωνία τους και τη δική τους καθημερινότητα.

Μέχρι στιγμής πάντως, από την ιδρυτική φωτογραφία της ΕΛΑΣ, αυτές οι κοινωνικές δυνάμεις μοιάζουν να απουσιάζουν εμφανώς.

Και στην πολιτική, οι απουσίες συνήθως λένε περισσότερα από τις παρουσίες.

Παρατηρητικός